Data Sharing Festival 2026 zet soevereiniteit centraal
In het hart van de Maasstad, in het Postillion Hotel & Convention Centre WTC, komt de Europese top op het gebied van data en cloud op 18 en 19 maart 2026 samen voor de nieuwste editie van het Data Sharing Festival. Het thema dit jaar laat aan duidelijkheid niets te wensen over: 'Sovereignty: From Principle to Practice'. De tijd van abstracte discussies is voorbij; de sector eist concrete schaalvergroting.
Terwijl de digitale transformatie in een stroomversnelling zit, worstelen veel organisaties nog met de balans tussen innovatie en controle. "Data-soevereiniteit is geen luxe meer, maar een voorwaarde voor een gezonde digitale economie," luidt de algemene consensus aan de vooravond van het festival.
De Nederlandse ambitie: Investeren en schalen
De woensdagochtend wordt afgetrapt door een drie kopstukken: Angela van Diejen (Ministerie van EZK), Stephanie Ottenheijm (Digital Holland) en Berry Vetjens (TNO). Zij schetsen het speelveld waarin Nederland zich momenteel bevindt. De centrale vraag: wat is er nodig om Nederlandse data-initiatieven niet alleen te laten slagen als pilot, maar ze ook internationaal te laten schalen?
Een opvallende verschijning op het podium is Tweede Kamerlid Barbara Kathmann. Zij deelt de visie van het parlement op digitale soevereiniteit. Haar boodschap is helder: politiek Den Haag ziet in dat concrete stappen noodzakelijk zijn om de Nederlandse autonomie in de cloud- en datamarkt te waarborgen.
Europese blauwdrukken
De middag verschuift de blik naar Brussel. Bjoern Juretzki en Ana Juan Ferrer van de Europese Commissie (DG CONNECT) presenteren de laatste stand van zaken rondom de Data Union Strategy en Simpl, de middleware die als lijm moet fungeren voor Europese dataruimtes.
Een van de hoogtepunten is de presentatie van de Data Spaces Support Centre (DSSC). Claire Stolwijk en Matthijs Punter onthullen de Europese 'blueprint' voor het bouwen en opschalen van dataruimtes, een cruciaal document voor iedereen die de grenzen van de eigen sector wil overstijgen.
Sectoren in de spotlight
In de middagsessies wordt de theorie direct getoetst aan de weerbarstige praktijk:
- Gezondheidszorg: De discussie over de European Health Data Space (EHDS) voert de boventoon. Hoe zorgen we dat medische data vloeit 'als zuurstof', zonder de privacy van de burger uit het oog te verliezen?
- High-tech Industrie: John Blankendaal (Brainport Industries) laat zien hoe de Smart Connected Supplier Network (SCSN) de maakindustrie transformeert door dataveiligheid naar de werkvloer te brengen.
- Financiering: Een panel onder leiding van Gijs van Houwelingen (TNO) buigt zich over de 'financing gap': hoe krijgen we private en publieke investeerders zover dat ze kapitaal steken in de infrastructuur van de toekomst?
De lancering van Data SVP!
De eerste dag wordt feestelijk afgesloten met de lancering van het Data Sharing Valorisation Programme (Data SVP!). Gepresenteerd door Caroline van der Weerdt, belooft dit programma de katalysator te worden die Nederlandse data-initiatieven helpt om de sprong van 'leuk idee' naar 'commercieel levensvatbaar product' te maken.
Dag 2: Technologie en Duurzaamheid
Op donderdag 19 maart verschuift de focus naar de technische en maatschappelijke enablers: Privacy Enhancing Technologies (PET) en het Digitaal Product Paspoort (DPP).
Klaas Hommes (Het Normo) legt uit hoe de nieuwe Energiewet de datadelingssector fundamenteel op zijn kop zet, terwijl Linda Bos (KLM Engineering & Maintenance) een fascinerend kijkje geeft in het Hyperion-project. Hier wordt data gebruikt voor duurzaam onderhoud aan vliegtuigen—een schoolvoorbeeld van hoe data-soevereiniteit direct bijdraagt aan de klimaatdoelen.
MAMI: De Nieuwe Standaard?
Veel aandacht gaat uit naar de workshop rondom Minimal Agreements, Maximum Interoperability (MAMI). In een wereld van versnipperde standaarden probeert dit initiatief met een minimale set afspraken maximale uitwisselbaarheid tussen verschillende dataruimtes te realiseren. Het is een pragmatische aanpak die nauw aansluit bij de 'From Principle to Practice' filosofie van het festival.
Conclusie
Het Data Sharing Festival 2026 markeert een kantelpunt. De roep om soevereiniteit is niet langer een defensieve reactie, maar een proactieve strategie om Europese waarden te verankeren in de technologie van morgen. Zoals een van de moderatoren het treffend verwoordde: "We hebben de regels geschreven, nu gaan we het spel spelen."
