Axians: ‘AI transformatie vraagt om een actieve samenwerking tussen CIO, IT en HR’

Voor Axians heeft de discussie over AI een operationele en praktische lading. “De gesprekken met onze klanten gaan niet meer over de mooie PowerPoint slides en de vraag wat AI kan, maar vooral over de manier waarop organisaties AI kunnen besturen, beveiligen en inpassen in hun bestaande IT-landschap”, zegt Tobias Maat (hoofdfoto), Manager Business Development bij Axians. 

“Dat geldt vooral voor de opkomst van AI agents. Wij zien bij CIO’s en IT Directors veel vragen over beheer, kosten, identiteit, workflow en governance waarin er vooral gezocht wordt naar een balans tussen rust, zekerheid, compliance en beheersbaarheid aan de ene kant, en het stimuleren van innovatie aan de andere kant!”

Daarmee raakt Axians aan de praktische kant van het Gartner-thema, Ignite Intelligence. Volgens Maat lag de nadruk vorig jaar vooral op AI-security en dataveiligheid. “Organisaties wilden weten welke data zij hadden, wie toegang had tot welke informatie en of rechten niet te breed waren uitgegeven. Dat blijft relevant, maar de discussie wordt breder nu agents steeds nadrukkelijker worden gezien als een nieuw type actor binnen de organisatie.”

“Want een medewerker heeft een identiteit, taken, verantwoordelijkheden en grenzen en ook kosten. Een agent zou in de IT-infrastructuur op een vergelijkbare manier behandeld moeten worden. Dat betekent dat organisaties moeten kunnen volgen wat een agent doet, welke rechten hij heeft en waar de grens ligt tussen toegestaan en niet toegestaan gedrag. Je moet guardrails, ofwel een gedragskompas, voor AI en Agents kunnen formuleren.”

Van licenties naar transacties

Naast governance ziet Axians kostenbeheersing snel opkomen als thema. “De markt verschuift van klassieke gebruikerslicenties naar modellen waarin gebruik, transacties of tokens bepalend worden. Dat maakt AI financieel minder voorspelbaar dan veel traditionele software. De vraag die we de laatste maanden krijgen, heeft veel te maken met de manier waarop bijvoorbeeld Microsoft aankijkt tegen het doorbelasten van kosten. Je ziet een verschuiving van een prijs per gebruiker naar een prijs per token.”
Als agents worden gezien als digitale medewerkers, ontstaat volgens Maat vanzelf de vraag wat zo’n medewerker kost en wat hij oplevert. Dat maakt businesscases concreter, maar ook complexer. Organisaties moeten niet alleen kijken naar de ontwikkelkosten van een agent, maar ook naar de kosten van het onderhouden, beveiligen en beheren ervan.

Dat maakt lifecycle management belangrijk. “Net zoals organisaties werkplekken beheren, updates uitvoeren en kosten rapporteren, moeten zij dat ook gaan doen voor hun digitale workforce. Welke agents zijn actief? Welke worden nog gebruikt? Welke leveren waarde op? Hoe updaten we Agents? Hoe en wanneer trainen we modellen? En wanneer stop je met een agent omdat de businesscase niet meer klopt? Je wilt inzichtelijk hebben of je een valide businesscase hebt.”

Werkplek van de toekomst

Edwin Kanis, Director Marketing & Innovation bij Axians, ziet dezelfde ontwikkeling vanuit een bredere innovatie- en werkplekinvalshoek. “Organisaties hebben een digitale werkplek nodig die AI en agents technisch kan faciliteren. Daar wringt het nu regelmatig. We komen best nog wat meer traditionele werkplekken tegen in de markt die we direct een paar stappen verder kunnen helpen. Maar om echt goed gebruik te kunnen maken van AI en Agents moet je daarnaast nog wel de data laten stromen. En daarmee bedoelen we de ontsluiting en integratie van data een belangrijke vooraarde is, natuurlijk op een veilige en gecontroleerde manier. Met als vervolgstap dat dat we nu ook AI Agents met elkaar moeten laten praten.”  

Edwin Kanis

“Als organisatie heb je flink wat stappen te nemen en dat vraag om leiderschap, zowel vanuit de HR organisatie als de IT organisatie. Beiden hebben een belangrijke rol in deze AI transformatie. Het lijkt heel simpel, het aanzetten van bijvoorbeeld Copilot vanuit de licentie binnen Microsoft 365. Maar hoe zorg je ervoor dat je goed weet wat je medewerkers nu kunnen, wat ze over enkele maanden moeten kunnen hoe zorg je ervoor dat je dit kan faciliteren. Hoe denk jij dat de werkplek van de toekomst eruit ziet? En wat zou deze dan moeten faciliteren als we AI maximaal willen benutten?” zegt Kanis. 

Axians ziet dan ook scherp dat een samenwerking tussen HR en IT, met de CIO als verbindende kracht, deze transformatie kan versterken en versnellen waarin zij de dialoog en de technische kennis faciliteren. Kanis vult aan: “Op technische vlak is het een voorwaarde om zowel de IT infrastructuur als de applicatie-omgeving veilig en snel beschikbaar te maken. Je kan een flinke toename in de belasting van de infrastructuur verwachten, zeker naarmate agents autonomer worden neemt de impact toe. Dan wordt de vraag: op welke plek en op welk moment van de dag, bijvoorbeeld niet tijdens examens in het Onderwijs, en hoe zorg je ervoor dat er een goede controle is op de code? Vibe coding klinkt geweldig, maar we weten allemaal dat een foutje in de code kan zorgen voor een enorme extra belasting en daarmee kosten!” 

AI Agents in de praktijk

Een concreet voorbeeld dat Maat noemt, komt uit de wereld van industriële ventilatiesystemen waarbij de field service organisatie dagelijks onderweg is om storingen op te lossen. “Een servicemonteur moet snel een storing beoordelen, hij kan op zijn tablet of mobiel nu aangeven om welk systeem het gaat en welk probleem zich voordoet. Een AI agent geeft hem precies in de juiste context informatie terug en helpt met de verdere oplossing, zoals een bestelling. Zo wordt AI een onderdeel van menselijk handelen, juist in beroepen waar medewerkers met hun handen werken. De agent vervangt de monteur niet, maar ondersteunt hem met contextuele kennis op het moment dat deze nodig is. En het verkort het proces van planning, garantie en facturatie.”

Kanis voegt daaraan toe: “Agents functioneren niet los van de rest van de organisatie. Elke agent heeft een goede workflow nodig. Taken moeten worden opgevolgd, documenten moeten worden goedgekeurd of ondertekend, acties moeten in andere systemen plaatsvinden en informatie moet terechtkomen in de context waarin iemand werkt. AI is dus geen afzonderlijke laag bovenop de organisatie, maar een onderdeel van processen. Of iemand nu achter een laptop werkt, bij een machine staat of in een hijskraan containers verplaatst, de informatie moet in de juiste context bij de medewerker terechtkomen.”

Connecting Intelligence

Axians gebruikt zelf de term Connecting Intelligence om de samenhang tussen mens en technologie te beschrijven. “Wij zien mensen en technologie als twee componenten die pas goed samenwerken wanneer je ze bij elkaar brengt”, zegt Kanis. “Daar hoort ook digitale inclusie bij: je moet ervoor zorgen dat iedereen is toegerust om dit soort technologieën daadwerkelijk te gebruiken.”

Daarom kijkt Axians niet alleen naar de agent zelf, maar ook naar de omgeving eromheen. Het bedrijf heeft verschillende initiatieven en proposities rond AI, werkplek, data, security en workflows. Binnen de organisatie is een AI-initiatief opgezet, Axians IQ, waarin specialisten met kennis van AI zijn samengebracht om klanten te helpen om écht te versnellen. 

Voor Kanis blijft data een cruciale randvoorwaarde voor AI. “Zonder betrouwbare en toegankelijke data ontstaat geen werkende intelligente onderneming. Tegelijk moet die data veilig en beheerd blijven. Daarmee komt data governance opnieuw centraal te staan. De data moet blijven stromen!”