Jan Willem des Tombe, Leaseweb: 'Een datacenter in Amsterdam maakt je omgeving nog niet soeverein'

“Er is een nieuwe realiteit ontstaan”, zegt des Tombe. “Daar moet op worden geanticipeerd of op worden ingespeeld.” In de gesprekken die Leaseweb met klanten voert, ziet hij een aantal thema’s steeds nadrukkelijker terugkomen. Het eerste is wat Gartner volgens hem ook aanduidt als geopatriation: het terughalen van workloads, of in elk geval het opnieuw bekijken waar digitale infrastructuur ondergebracht wordt. Het tweede is de toenemende druk om AI-investeringen financieel te verantwoorden. Het derde is de hernieuwde onrust over vendor lock-in.

“Voor CIO’s komen die thema’s samen in één vraag: hoe krijg ik weer grip op een omgeving die de afgelopen jaren steeds complexer is geworden? Die grip gaat niet alleen over technologie, maar ook over regelgeving, geopolitiek, kosten, soevereiniteit en weerbaarheid. Het speelveld is veranderd. Wat we hadden gepland, zullen we toch moeten herzien. We moeten ons weer aanpassen en anticiperen op wat we denken dat er verder nog gaat komen.”

Digitale onafhankelijkheid

Leaseweb kijkt al langer naar soevereiniteit vanuit het perspectief van infrastructuurkeuze. Het bedrijf werd in 1997 opgericht en is volgens des Tombe vanaf het begin gebouwd rond het idee dat organisaties zelfbeschikking moeten houden over hun digitale infrastructuur. Hij spreekt liever over digitale onafhankelijkheid dan alleen over soevereiniteit.

“Digitale onafhankelijkheid betekent dat je als bedrijf dat gebruikmaakt van IT-infrastructuur zelfbeschikking moet hebben over hoe je dat inricht”, zegt hij. “Die inrichting moet gekozen worden op basis van de workloads die je draait en de data die je daarvoor gebruikt. Soevereiniteit een architectuurvraagstuk.”

“Organisaties moeten vooraf nadenken over datadomicilie, spreiding, wet- en regelgeving en de mogelijkheid om workloads te verplaatsen, dus hoe je kunt bewegen als het op een dag nodig is. Zorg voor een exitstrategie. Niet omdat iedereen morgen weg wil bij een bestaande leverancier, maar omdat keuzevrijheid onderdeel wordt van verantwoord cloudbeleid.”

Soevereine hybride cloud

Leaseweb speelt daarop in met wat het bedrijf een soevereine hybride cloud noemt. “Ons uitgangspunt is dat verschillende IT-omgevingen, platformen, landen en cloudmodellen gecombineerd kunnen worden in één infrastructuurbenadering. Niet alles hoeft op één plek te staan, bij één leverancier of in één hyperscaleromgeving. Wij denken dat dit de richting is die onze markt inslaat.”

Leaseweb combineert traditionele hostingmodellen, een eigen public cloud, VMware-infrastructuur en verbindingen met publieke cloudomgevingen zoals Amazon, Azure en Google. Het bedrijf positioneert zich daarbij als technologie-agnostisch: de workload en de businessbehoefte van de klant bepalen de inrichting. “Wij bouwen voor onze klanten wat zij nodig hebben om hun business goed te kunnen hosten”, zegt des Tombe. “Als we kiezen voor een bepaalde technologie, moet er wel voldoende schaal en voldoende kennis in ontwikkeld kunnen worden.”

Die schaal is voor Leaseweb belangrijk. Des Tombe wijst op de internationale aanwezigheid van het bedrijf, met datacenters en vestigingen wereldwijd. “Klanten willen een soevereine partij hebben, liefst een Europese soevereine partij, maar wel een die hun business gewoon kan schalen over de wereld.”

AI-investeringen moeten gaan renderen

Ook ziet Leaseweb dat AI-investeringen kritischer worden bekeken. “De afgelopen tijd hebben veel organisaties geïnvesteerd in AI, maar de resultaten zijn nog niet altijd zichtbaar. Daardoor komt er meer druk op CIO’s en bestuurders om rendement aan te tonen. We kunnen niet ongebreideld geld blijven uitgeven.”

Dat past bij de bredere fase waarin de markt zich bevindt. “Organisaties experimenteren met AI en bouwen infrastructuur om AI mogelijk te maken, maar veel toepassingen zijn nog ontdekkend. Er wordt geïnvesteerd in rekenkracht, inferencing en dataverwerking, terwijl het nog niet altijd duidelijk is welke modellen uiteindelijk de meeste waarde leveren. Er gebeurt een heleboel, ik denk dat we nog in een ontdekkende fase zitten.”

Daarbij komt opnieuw de vraag naar controle terug. “AI gebruikt data, en voor organisaties is het essentieel te weten waar die data staan, onder welke wetgeving zij vallen en wat er gebeurt wanneer data worden gebruikt in combinatie met AI-modellen.”

Vendor lock-in keert terug op de agenda

Een derde thema is vendor lock-in. “Dit onderwerp was een tijdje minder zichtbaar, maar komt zij door marktontwikkelingen weer nadrukkelijk terug. Organisaties merken dat zij afhankelijk zijn geworden van een beperkt aantal leveranciers, zowel bij hyperscalers als in de softwaremarkt. Ook daarom wordt een exitstrategie belangrijker. Kunnen workloads worden verplaatst? Zijn data overdraagbaar? Is de architectuur flexibel genoeg? En is het contractueel mogelijk om koers te wijzigen?”

Leaseweb werkt in dit speelveld met verschillende partners. Aan de ene kant zijn er infrastructure partners, waar capaciteit, hardware of software vandaan komt. Aan de andere kant zijn er partners waarmee Leaseweb samen naar de markt gaat om complete oplossingen te bouwen, bijvoorbeeld rond databasemanagement, security, netwerken en integratie.

“Managed service providers passen goed in ons ecosysteem. Zij hebben specifieke marktkennis en leveren diensten boven op infrastructuur. Leaseweb biedt dan de schaal en capaciteit die zij nodig hebben, zonder dat MSP’s zelf grote kapitaalinvesteringen hoeven te doen en kunnen excelleren in hun managed services of vertical market-propositie.”

Verantwoordelijkheid

Dit speelt in een bredere verschuiving van hoe bestuurders naar IT kijken. “Vroeger zat IT vaker op de achtergrond, onder verantwoordelijkheid van de IT-manager en soms onder de financiële functie. Met de opkomst van cloud werd IT toegankelijker voor de business. Afdelingen als marketing en e-commerce konden sneller nieuwe modellen bedenken en uitvoeren, omdat de cloud de technische complexiteit leek weg te nemen. De business is nu gaan leiden bij IT-plannen.”

Maar die fase heeft ook een keerzijde. “Doordat alles in de cloud zat, werd soms te weinig gekeken naar wat daarachter precies gebeurde. Door geopolitieke onrust, hacks, prijsstijgingen en nieuwe regelgeving verandert dat nu. Daarmee verschuift verantwoordelijkheid terug naar bestuurders. Zij realiseren zich dat IT-strategie, datasoevereiniteit en resilience niet alleen technische onderwerpen zijn, maar onderdeel van bedrijfsbesturing.”

Cyber resilience als bestuursvraag

Hij besluit: “Ik denk dat er in de jaarrekeningen van bedrijven niet alleen nog staat dat het gaat over governance, environmental en social. Het zal ook gaan over cyber resilience, en daar moet je als bestuurder op aftekenen. Dat vraagt om bewustzijn, certificeringen, audits en een goed begrip van hoe digitale infrastructuur is georganiseerd. Ook hier komen hybride modellen terug.”

“Cloudstrategie is geen keuze voor één omgeving. Moderne infrastructuur vraagt om combinaties: public cloud waar dat logisch is, eigen of Europese infrastructuur waar dat nodig is, en hybride modellen om de juiste balans te vinden tussen kosten, schaal, performance en soevereiniteit. Het besef begint door te dringen dat je verschillende zaken met elkaar kunt combineren tot een omgeving die goed werkt onder je business.”