Dan Jones, Tanium: 'Cyberhygiëne moet mee met het tempo van AI'

“Drie of vier maanden geleden was de situatie heel anders dan vandaag”, zegt Jones. “Dat zegt iets over het meedogenloze tempo waarin dit verandert.” Volgens Jones wordt AI momenteel gebouwd en beveiligd terwijl het al in gebruik is. Er is geen rustig ontwikkelpad, geen stabiel eindbeeld en nog maar beperkte feedback uit de praktijk. “Alles gebeurt in real time.”

Die dynamiek sluit aan bij het thema van Gartner IT Symposium/Xpo 2026, Ignite Intelligence, waarbij Jones de nadruk legt op de operationele consequentie. AI kan organisaties helpen om sneller te werken, maar dezelfde technologie versnelt ook kwetsbaarheidsonderzoek, aanvalspaden en de druk op bestaande securityprocessen.

Dreiging

Jones ziet dat AI-ondersteund kwetsbaarheidsonderzoek het speelveld verandert. Het aantal geïdentificeerde kwetsbaarheden neemt toe, maar dat betekent nog niet automatisch dat al die kwetsbaarheden direct worden uitgebuit. Toch vindt hij de signalen zorgelijk. “We zien een volumetoename in gevonden kwetsbaarheden”, zegt hij. “Maar we zien nog niet dezelfde stijging in known exploited vulnerabilities.”

Het risico zit volgens Jones in de volgende stap: autonome agents die in een meer offensieve context kunnen opereren. Hij verwijst naar testomgevingen waarin AI-systemen zonder menselijke tussenkomst in staat waren om netwerken binnen te dringen. “Er zijn zorgwekkende indicatoren dat dit niet ver weg is van een groter probleem”, zegt hij. “Je krijgt autonome agents in een meer dreigingsgerichte capaciteit.” Tegelijk waarschuwt hij voor overdrijving. ”De dreiging is reëel, maar het antwoord moet praktisch blijven.”

Meer doen met minder mensen

De kern van het vraagstuk is niet nieuw. “Organisaties hebben al jaren te weinig capaciteit om alles te doen wat nodig is. AI verandert dat probleem niet, maar maakt het scherper. Tegelijk biedt AI een manier om schaarse mensen beter in te zetten.”

Voor securityteams ziet hij twee directe mogelijkheden. “De eerste is het verhogen van de kwaliteit van cyberhygiëne: basisactiviteiten zoals inzicht, kwetsbaarheden oplossen, configuraties controleren en systemen actueel houden. De tweede is het vrijmaken van ervaren medewerkers voor werk waarin menselijk oordeel essentieel blijft. Technologie kan helpen om de standaard en kwaliteit van cyberhygiëne te verbeteren”, zegt hij. “En tegelijk kun je resources vrijmaken voor hogere waarde, human-in-the-loop beslissingen die je niet handsfree aan een AI-engine wilt geven.”

AI is dus geen vervanger van securityteams, maar een hulpmiddel om hun aandacht anders te verdelen. De zware, repeterende analyse kan worden geautomatiseerd. De beoordeling, prioritering en strategische keuzes blijven bij mensen.

ITSM

Een belangrijk probleem is dat veel organisaties nog werken volgens processen die niet zijn ontworpen voor het huidige dreigingstempo. Jones noemt IT service management als voorbeeld. “Veel organisaties sturen nog op kwartaalritmes, soms maandelijkse cycles, terwijl dreigingen zich in minuten of uren kunnen ontwikkelen. Maar je kunt niet blijven werken op die manier.”

Die mismatch raakt aan cyberhygiëne. “Als het proces weken of maanden nodig heeft om kwetsbaarheden te beoordelen, prioriteren en oplossen, past dat niet meer bij een omgeving waarin AI het vinden en testen van kwetsbaarheden versnelt. Je operationele tempo kan niet op tegen een dreiging die in minuten en uren wordt gemeten.”

Daarom gaat de discussie niet alleen over tooling. “Organisaties moeten hun manier van werken opnieuw bekijken. Welke controles kunnen automatisch? Waar is menselijke validatie echt nodig? Welke taken kunnen veilig autonoom worden uitgevoerd? En hoe richt je processen zo in dat detectie en respons niet achterlopen?”

Securitytalent

Een tweede effect van AI is dat minder ervaren analisten sneller waarde kunnen leveren. “Waar vroeger jaren hands-on ervaring nodig was voordat iemand zelfstandig in een netwerk mocht werken, kan natuurlijke taal de toegang tot tooling vereenvoudigen. Dat verlaagt de drempel voor nieuwe securityprofessionals. Wanneer je in natuurlijke taal kunt schrijven, kunnen deze AI-engines met je werken in allerlei talen.”

De opkomst van autonome agents roept de vraag op hoe realistisch menselijke controle nog is. “Een human-in-the-loop is geen garantie dat er nooit iets misgaat, maar het is wel een essentieel onderdeel van verantwoord gebruik. Zeker wanneer modellen onverwacht gedrag vertonen, moeten organisaties niet alleen proberen alles vooraf te blokkeren, maar vooral zorgen dat zij afwijkingen snel detecteren.”

Hij vindt het positief dat AI-aanbieders incidenten rond ongewenst modelgedrag openbaar bespreken. “Ze schrikken er niet voor terug om te zeggen dat dit is gebeurd”, zegt Jones. “Ik denk dat dat goed is om te doen. Als je het weet, kun je er meer controle omheen bouwen.” Daarbij trekt hij de parallel met cybersecurity in brede zin. “Niet alles is te voorkomen. Daarom moeten organisaties investeren in detectie en respons, naast preventie en bescherming.”

Geopolitiek

AI en cybersecurity zijn steeds meer onderdeel van geopolitieke afwegingen. Jones ziet dat Europese organisaties worstelen met afhankelijkheden van Amerikaanse en Chinese technologie. Lokale alternatieven komen op, maar zijn niet altijd volwassen genoeg om direct dezelfde rol te vervullen. “De vraag wordt: waar komen die AI-engines vandaan?”, zegt hij. “Welke afhankelijkheden creëren we omdat we zo’n haast hebben om die technologie te benutten?”

“Organisaties moeten een operating model bouwen met een open architectuur”, zegt hij. “Niet alleen technologisch, maar ook contractueel en in services, zodat ze niet worden opgesloten bij vendors of leveranciers.” Die flexibiliteit wordt belangrijker naarmate de wereld verandert. Waar organisaties vroeger zonder veel discussie voor één dominante optie kozen, moeten zij nu scenario’s voorbereiden.  

Cyberhygiëne

Dit alles is terug te voeren tot één operationele basisvraag: Hoe houd je overzicht, tempo en controle in een dreigingslandschap dat sneller beweegt dan bestaande processen aankunnen? “AI kan het probleem vergroten, maar ook onderdeel zijn van de oplossing. Mits organisaties hun cyberhygiëne, detectie, respons en manier van werken opnieuw inrichten. Voor CIO’s en CISO’s betekent dit dat zij niet alleen moeten praten over agents, modellen en innovatie, maar ook over patching, zichtbaarheid, kwetsbaarheden, herstelvermogen en operationeel tempo. Juist die basis bepaalt of een organisatie veilig kan profiteren van AI.”