Anouk Dutree, HPE: ‘Begin bij de business, kies daarna pas de technologie’

De discussie over kunstmatige intelligentie is in korte tijd veranderd. Waar CIO's en andere bestuurders enkele jaren geleden vooral wilden begrijpen wat AI voor hun organisatie kon betekenen, gaat het nu steeds vaker over controle, kosten en aantoonbare resultaten. 

Volgens Anouk Dutrée van HPE springen twee onderwerpen er momenteel uit. “Er zijn twee trends die in bijna ieder gesprek terugkomen, steeds vaker ook op directieniveau. De eerste is het tegengaan van Shadow AI. De tweede is tokenomics: hoe houden we de kosten onder controle en hoe tonen we aan wat onze AI-investeringen daadwerkelijk opleveren?”

“De vraag is dus niet meer zozeer wat we met AI moeten, of dat AI impact gaat hebben. Daar zijn we inmiddels wel voorbij. We doen al heel veel met AI. Maar hoe zorgen we ervoor dat het ook gaat renderen? En hoe houden we tegelijkertijd de controle, ook als het gaat om soevereiniteit?”

Shadow AI

Een van de belangrijkste gevolgen van de snelle adoptie van AI is dat de technologie niet langer uitsluitend vanuit de IT-afdeling wordt geïntroduceerd. “Medewerkers zijn privé gewend geraakt aan toepassingen zoals ChatGPT en Claude. Zij ontdekken zelf wat de technologie kan en nemen die mogelijkheden vervolgens mee naar hun werk. AI is heel erg een consumentenproduct geworden. Mensen bouwen thuis zelf agents, soms zonder dat ze daar veel technische kennis voor hebben. Het is logisch dat ze die mogelijkheden ook op hun werk willen gebruiken.”

Daarbij lopen de behoeften van medewerkers en de snelheid waarmee organisaties formeel nieuwe technologie beschikbaar stellen niet altijd gelijk. “Als een medewerker ontdekt dat een taak met een externe AI-dienst sneller kan worden uitgevoerd, is de verleiding groot om die toepassing zelf te gebruiken. Dat is geen bewuste poging om beveiligingsregels te omzeilen. Medewerkers proberen hun werk gemakkelijker te maken, maar overzien niet altijd welke risico’s dat met zich meebrengt voor het bedrijf.”
Op die manier ontstaat een groeiend aantal toepassingen waarover de organisatie weinig zicht heeft. Bedrijfsgegevens kunnen terechtkomen in systemen waarvan niet duidelijk is hoe ze met die informatie omgaan, terwijl de IT-afdeling onvoldoende overzicht heeft over wie welke AI-diensten gebruikt.

“Je krijgt dan een soort wildgroei. Dat raakt direct aan cybersecurity, dataveiligheid en het risico op datalekken. Veel CIO's willen daar vooral meer zicht op krijgen, want er gebeurt soms ontzettend veel op de werkvloer zonder dat zij daarvan weten. De boel moet niet op slot, want AI gaat niet meer weg, maar het moet wel zichtbaar en controleerbaar worden.”

Businesscase

Door de snel groeiende adoptie neemt ook de druk toe om resultaten te laten zien. “Het is een bekende valkuil om AI-projecten te beginnen vanuit technologie. Nieuwe modellen en agents maken veel mogelijk, maar dat betekent niet dat iedere toepassing ook daadwerkelijk waarde toevoegt. Het begint met de businessvraag. Pas wanneer duidelijk is welk probleem moet worden opgelost, volgt de meest geschikte technologie.”

Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk gaat het volgens Dutrée vaak anders. Organisaties willen iets met AI-agents omdat die technologie veel aandacht krijgt, zonder vooraf helder te definiëren welk resultaat zij verwachten. “Succesvolle organisaties kijken naar hun grootste prioriteiten en knelpunten. Ze vragen zich af of AI daarbij kan helpen en welke oplossing dat vervolgens zo kosteneffectief mogelijk kan doen. Dat werkt beter dan beginnen met het idee dat je agents wilt bouwen omdat agents interessant zijn.”

Infrastructuurpartner

HPE positioneert zich in deze markt als leverancier van de infrastructuur waarop organisaties hun AI-toepassingen kunnen ontwikkelen en uitvoeren. “Wij zijn een partij die klanten in staat stelt hun AI-plannen te realiseren”, zegt Dutrée. “Vooral wanneer een organisatie iets met AI wil doen dat soeverein moet blijven en niet zomaar naar de publieke cloud kan, willen wij helpen de juiste omgeving in te richten.”

De benodigde infrastructuur kan volgens haar sterk verschillen. Voor zeer omvangrijke AI-workloads beschikt HPE over supercomputingtechnologie vanuit zijn Cray-portfolio. Voor organisaties die sneller met een geïntegreerde AI-omgeving aan de slag willen, biedt het bedrijf de kant-en-klare AI stack: HPE Private Cloud AI. Daarnaast zijn maatwerkconfiguraties mogelijk.

Volgens Dutrée moet de keuze voor die infrastructuur niet los worden gezien van de bredere IT-architectuur. AI raakt immers aan databeheer, netwerken, beveiliging en de bestaande applicaties waarmee medewerkers werken.

Daarom speelt het partnerkanaal een belangrijke rol. “Onze partners komen bij vrijwel iedere klant over de vloer en hebben zicht op het bredere IT-landschap. Zij kunnen verschillende trajecten bij elkaar brengen. Als wij bijvoorbeeld een AI-cluster realiseren en er moeten aan de datakant nog stappen worden gezet, kan een partner ervoor zorgen dat die ontwikkelingen op elkaar aansluiten.”

Case

Een praktijkvoorbeeld van hoe organisaties AI-gebruik kunnen faciliteren en tegelijkertijd controle kunnen houden, is DEMCON. Zij kozen voor een eigen AI-omgeving op basis van HPE Private Cloud AI. Aanleiding was de groeiende belangstelling voor AI binnen de organisatie. 

“DEMCON koos ervoor om het gebruik van AI niet alleen vanuit risico en beheersing te benaderen, maar om een omgeving te bieden waarin medewerkers veilig en verantwoord met AI kunnen werken met ruimte voor verschillende vormen van AI-gebruik. Afhankelijk van de toepassing en de gevoeligheid van de gegevens kan worden gekozen voor publieke clouddiensten of voor een interne AI-omgeving.”

Om dit te ondersteunen, richtte DEMCON binnen de IT-organisatie een gespecialiseerd AI-team in. Dit team brengt kennis van AI, infrastructuur, security en governance samen en helpt bij het ontwikkelen en realiseren van concrete toepassingen.
Volgens Anouk Dutrée verandert hierdoor ook de samenwerking tussen de business en IT. “Medewerkers met een idee of AI-usecase kunnen al in een vroeg stadium bij IT aankloppen. Vervolgens kan gezamenlijk worden onderzocht hoe zo’n toepassing veilig, praktisch en schaalbaar kan worden gerealiseerd. IT krijgt daarmee steeds meer een faciliterende en verbindende rol

CIO 

Dit raakt aan de veranderende rol van de CIO. Dutrée: “AI wordt steeds minder een onderwerp dat uitsluitend vanuit IT wordt aangestuurd. De technologie raakt rechtstreeks aan strategische doelstellingen, operationele processen en nieuwe manieren van werken. De CIO moet daarom niet alleen zorgen dat de technologie beschikbaar en veilig is, maar ook bewaken dat investeringen aansluiten bij de behoeften van de organisatie. Ik zie de CIO vooral als de verbinder tussen de technologie en en de business.”