DINL: 'Houd kritieke IT-infrastructuur uit Amerikaanse handen'
De voorgenomen overname van het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity door een Amerikaanse partij heeft een politieke storm ontketend in Den Haag. In een kritisch position paper aan de Tweede Kamer waarschuwt de Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (DINL) dat Nederland de grip op zijn meest cruciale systemen dreigt te verliezen. "De Pax Americana is voorbij; we kunnen het ons niet langer veroorloven een digitale kolonie te zijn."
Het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over de veiligheid van onze kritieke IT-infrastructuur komt op een geopolitiek kookpunt. Met oplopende spanningen tussen de EU en de VS over dossiers als Groenland en nieuwe handelsheffingen, is digitale afhankelijkheid volgens DINL-directeur Michiel Steltman geen theoretisch risico meer, maar een "reëel geopolitiek drukmiddel".
Het 'Solvinity-dilemma'
De casus Solvinity ligt politiek uiterst gevoelig omdat het bedrijf een sleutelrol speelt in de Nederlandse digitale overheid, waaronder het beheer van de infrastructuur achter DigiD. Wanneer een dergelijk bedrijf in Amerikaanse handen valt, komt het onder de werking van de Amerikaanse Cloud Act en FISA-wetgeving. Dit geeft Amerikaanse opsporingsdiensten in theorie de bevoegdheid om toegang te eisen tot data, ongeacht waar ter wereld deze is opgeslagen.
DINL benadrukt echter dat het probleem dieper gaat dan alleen dataveiligheid. Het gaat om het behoud van de Europese waarden en het economisch verdienvermogen. "Als we de controle over onze eigen infrastructuur weggeven, leveren we onze soevereiniteit in," aldus het paper.
'Analoog onbekwaam' en de inkoopmacht
Volgens DINL moet het nieuwe kabinet de unaniem aangenomen motie Bruyning/Thijssen nu eindelijk omzetten in daden. De stichting pleit voor een drastische aanscherping van de overheidsinkoop:
- Uitsluitend Europese partijen: Voor kritieke IT-infrastructuur moet de eis gelden dat alleen Nederlandse of Europese bedrijven mogen meedingen naar aanbestedingen.
- Harde kaders: Instrumenten zoals de Algemene Beveiligingseisen Defensie Opdrachten (ABDO) moeten worden ingezet om nationale veiligheidsbelangen te borgen bij elke digitale opdracht.
De brede 'stack': Van zeekabels tot chips
De waarschuwing beperkt zich niet tot cloudopslag alleen. DINL wijst op de gehele 'digitale stack'. Zo zijn bijna alle nieuwe intercontinentale zeekabels tussen de VS en de EU in handen van Amazon, Google of Meta. "We worden voor onze communicatie, onze software en onze AI-modellen volledig afhankelijk van een handvol Amerikaanse giganten," waarschuwt de stichting.
In het paper wordt verwezen naar recente uitspraken van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, die stelt dat Europa er digitaal alleen voor staat. Om te voorkomen dat Nederland een digitale vazalstaat wordt, is een "brede economische en maatschappelijke agenda" nodig. Dit vereist investeringen in projecten zoals GPT-NL (het eigen Nederlandse AI-model) en Europese cloudinitiatieven.
De prijs van autonomie
Hoewel critici vaak wijzen op de hogere kosten van lokale Europese oplossingen, is DINL onverbiddelijk: niets doen is op de lange termijn veel kostbaarder. De angst is dat de VS digitale diensten zal inzetten om concessies te forceren op andere geopolitieke dossiers.
Het rondetafelgesprek van vandaag moet de eerste aanzet zijn voor een koerswijziging waarin 2026 het jaar wordt waarin Nederland zijn digitale autonomie herovert. De boodschap aan de Kamercommissie voor Digitale Zaken is helder: "Zonder eigen digitale slagkracht is onze vrijheid slechts schijn."
