Zorgen over nieuwe hyperscale Amsterdam
Maatschappelijke organisaties trekken aan de bel over een ‘hyperscale’, oftewel, een nieuw mega datacenter in Amsterdam, dat potentieel net zoveel elektriciteit zal verbruiken als alle Amsterdamse huishoudens samen.
Vijf maatschappelijke organisaties hebben de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland per brief om nadere uitleg gevraagd over verleende vergunningen voor drie datacenter-torens aan de Plimsollweg, vlakbij station Sloterdijk. De organisaties – Leitmotiv, Advocates for the Future, Bits of Freedom, critical infrastructure lab, en DeGoedeZaak, hierin bijgestaan door advocatenkantoor PILP – uiten in die brief hun zorgen over de vergunningverlening over wat zij beschouwen als een hyperscale datacenter-ontwikkeling. Recent heeft een zesde organisatie, Stichting Article 19, zich bij het bezwaar aangesloten.
Volgens de organisaties legt het project met een vermogen van circa 100 megawatt (MW) een onevenredig beslag op het overvolle elektriciteitsnet. Wanneer het datacenter eenmaal gebouwd en operationeel is, zal het naar verwachting bovendien enorme hoeveelheden elektriciteit gebruiken: tussen de 600 en 880 miljoen KhW per jaar. Dit is evenveel als alle huishoudens in Amsterdam momenteel jaarlijks consumeren.
Vergunningen
De vijf organisaties melden: "Er lijkt volgens de organisaties sinds 2019 niets met de aangevraagde vergunningen te zijn gebeurd. Hierdoor blijft er al jaren een groot stuk grond in de stad gereserveerd voor een hyperscale datacenter campus op een aantrekkelijke locatie voor andere bestemmingen. Hyperscale datacenters leggen niet alleen een groot beslag op ons overvolle elektriciteitsnet en schaarse grond, maar hebben ook een grote milieu-en klimaatimpact, en zorgen vaak voor lokale overlast en vervuiling. Ondertekenaars vinden het daarom op voorhand ook moeilijk te begrijpen hoe een project dat al sinds 2019 in de pijplijn zit en nog niet gerealiseerd is, in de toekomst alsnog doorgang zou mogen vinden. Dit mede gelet op een nationale en lokale stop op hyperscale datacenters die al jaren van kracht is. Een week na het versturen van onze brief aan gemeente en provincie is bekend geworden dat het project een nieuwe ontwikkelaar heeft, na een reeks eerdere wisselingen van ontwikkelaar in de afgelopen jaren. Pure Data Centres Group (“Pure DC”) kondigde aan het project te hebben overgenomen. Voor welke tech-onderneming Pure DC het datacenter ontwikkelt, is niet openbaar gemaakt. Onderzoek van Het Parool wijst uit dat Pure DC de volledige datacapaciteit al voor de start van de bouw heeft verhuurd aan één zogenoemde ‘hyperscale customer’. In deze berichtgeving wordt gesuggereerd dat het project is ingericht ten behoeve van Big Tech, waarbij Google, Amazon, Meta of Microsoft expliciet genoemd worden. (Volgens NRC betreft het Microsoft, red.) Deze nieuwe informatie sluit aan bij de zorgen die wij in onze brief hebben geuit over de aard en schaal van het project. De overname door Pure DC roept vragen op over de verenigbaarheid van dit project – met mogelijk een grote Big Tech klant – met de ambities van Amsterdam op het gebied van digitale autonomie. Deze laatste ontwikkeling geeft aanleiding tot aanvullende vragen over de mate van publieke regie en democratische controle over datacenterontwikkeling."
“We vragen om volledige transparantie over dit datacenterproject, zodat cruciale informatie over eigendom, gebruik en impact duidelijk worden en blijven voor burgers en beleidsmakers,” zeggen de onderzoekers van Leitmotiv.
“Digitale autonomie vraagt om consequente keuzes en transparantie. Wie inzet op minder afhankelijkheid van Big Tech, kan niet tegelijkertijd blijven bouwen aan infrastructuur die die afhankelijkheid juist versterkt,” aldus Bits of Freedom.
“De vraag is niet alleen of dit datacenter er komt, maar voor wie en onder wiens voorwaarden. Zonder transparantie over eigendom en governance-eisen riskeert Amsterdam de afhankelijkheid van Big Tech te versterken,” volgens Stichting Article 19.
De organisaties zien het aanbod van de betrokken instanties om om de tafel te gaan positief tegemoet en kijken uit naar verdere uitleg over de gemaakte afwegingen en mogelijke vervolgstappen. Ook positief is dat hun brief inmiddels op de agenda staat van Provinciale Staten in Noord-Holland en steunt de wens van partijen in de Staten om het datacenter beleid in de provincie opnieuw onder de loep te nemen naar aanleiding van deze ontwikkeling bij Sloterdijk.
