AI-ambitie en klimaatdoelen versmelten in integrale visie
De Nederlandse overheid staat voor een complexe puzzel: hoe bouwen we een soevereine AI-infrastructuur zonder de klimaatdoelen en het overvolle stroomnet in gevaar te brengen? Het antwoord ligt in een nieuwe, integrale visie waarin datacenters en duurzame energiebronnen onlosmakelijk met elkaar worden verbonden. Dit schrijft Samantha Reilly, Sector Banker TMT-ICT bij ING Nederland in deze blog.
In het coalitieakkoord is de ambitie vastgelegd om te investeren in eigen, "soevereine" datacenters. Dit is essentieel om de adoptie van AI op een veilige, Europese manier mogelijk te maken. De keerzijde is echter de enorme honger naar (duurzame) energie en transportcapaciteit die deze rekenkracht vraagt—capaciteit die momenteel op veel plekken in Nederland simpelweg ontbreekt.
Energie-aanbod zoekt digitale vraag
Tegelijkertijd zet Nederland vol in op de verduurzaming van de energievoorziening. Met de geplande ontwikkeling van 40 GW aan windparken op de Noordzee en het versnelde programma voor Small Modular Reactors (SMR’s)—kleine, modulaire kerncentrales—moet de afhankelijkheid van buitenlandse energiebronnen worden beperkt.
Omdat de elektrificatie in de traditionele industrie momenteel achterblijft, ontstaat er een unieke kans. Het aanbod van groene stroom en de vraag vanuit de nieuwe AI-sector kunnen direct op elkaar worden afgestemd.
Strategische keuzes voor ruimtelijke ordening
Om te voorkomen dat de nieuwe datacenters het stroomnet verder verstoppen (netcongestie), stelt de nieuwe visie een aantal strategische randvoorwaarden voorop:
- Locatie bij de bron: Datacenters moeten bij voorkeur worden geplaatst op 'aanlandlocaties' van windenergie of direct bij SMR’s. Zo wordt de stroom direct verbruikt zonder het landelijke hoogspanningsnet zwaar te belasten.
- Energiehubs: Rondom kerncentrales (SMR's) moeten energiehubs ontstaan. Hier kunnen AI-faciliteiten samen met andere industriële bedrijven profiteren van een stabiele en schone stroomtoevoer.
- Restwarmte als grondstof: De enorme hitte die vrijkomt bij AI-rekenprocessen moet verplicht worden ingezet voor lokale warmtenetten, zodat huizen en kassen duurzaam kunnen worden verwarmd.
Twee vliegen in één klap
Met deze benadering slaat Nederland een strategische dubbelslag. Door de energie- en AI-plannen te integreren, verkleint het land in één beweging twee kwetsbaarheden: de afhankelijkheid van externe energiebronnen én de afhankelijkheid van niet-Europese digitale infrastructuur. Nederland positioneert zich hiermee als een soevereine en duurzame koploper in de digitale economie van 2026.
Meer over datacenter
Over Witold Kepinski
