GPT-NL start testfase bij eerste klanten
Nederland zet een cruciale stap in de race om digitale soevereiniteit. Uit het nieuwste voortgangsrapport van GPT-NL, het publieke taalmodel ontwikkeld door TNO, SURF en het NFI, blijkt dat de bètaversie inmiddels draait bij de eerste grote klanten. Het doel: een AI die onze taal en cultuur begrijpt, zónder dat gevoelige data de grens overgaan.
Het op 26 februari 2026 gepubliceerde Progress Report #2 markeert een kantelpunt. Na twee jaar van intensieve ontwikkeling is GPT-NL veranderd van een ambitieus plan in een werkend prototype. Terwijl commerciële reuzen als OpenAI en Google de markt domineren, kiest Nederland met GPT-NL voor een eigen koers: transparant, veilig en volledig volgens Europese waarden.
Waarom een eigen 'Nederlandse' GPT?
De roep om een eigen model werd het afgelopen jaar luider door verschuivende geopolitieke verhoudingen. "Europa heeft momenteel te weinig grip op sleuteltechnologieën zoals AI," schrijft Saskia Lensink in het voorwoord van het rapport. GPT-NL moet dat gat dichten.
Het model onderscheidt zich op drie fronten van de Amerikaanse concurrentie:
- Data-soevereiniteit: Het model draait op lokale, beveiligde infrastructuur. Dit maakt het geschikt voor het verwerken van hooggevoelige informatie door bijvoorbeeld de politie, de rechtspraak of ministeries.
- Transparantie: In tegenstelling tot de 'black box'-modellen van grote techbedrijven, is de dataset van GPT-NL volledig gedocumenteerd en opgeschoond.
- Culturele nuance: GPT-NL is getraind op een hoogwaardige Nederlandse dataset, waardoor het beter overweg kan met de specifieke context van onze taal, wetgeving en cultuur.
Launching Customers en Beta-testen
De huidige fase draait om validatie. Een selecte groep 'launching customers' is gestart met het testen van de eerste versies op hun eigen systemen. Deze organisaties kijken hoe het model waarde kan toevoegen aan hun dagelijkse werkzaamheden, van het samenvatten van juridische teksten tot het ondersteunen van beleidsmedewerkers.
De dataset voor GPT-NL 1.0 is samengesteld met hulp van een breed scala aan Nederlandse partners, waaronder de Koninklijke Bibliotheek, het ANP, De Rechtspraak, DNB en NDP Nieuwsmedia. Hiermee wordt gewaarborgd dat het model gevoed is met feitelijk juiste en relevante Nederlandse informatie.
Openheid als wapen
Wat GPT-NL uniek maakt, is de focus op openheid. "De documentatie, de openheid, het opschonen van data vóór training, dat zie je elders niet," aldus het rapport. Door de bronnen van de data en de trainingsmethodiek inzichtelijk te maken, hoopt het team het publieke vertrouwen in AI te vergroten.
De weg naar 1.0
Hoewel de eerste resultaten veelbelovend zijn, benadrukt het rapport dat dit pas het begin is. De komende periode staat in het teken van het verfijnen van het model op basis van de feedback van de testgebruikers. De uiteindelijke versie 1.0 moet een volwaardig, soeverein alternatief bieden voor organisaties die geen concessies willen doen op het gebied van veiligheid en privacy.
Meer over chatgpt
Over Witold Kepinski
