EU-landen opgeroepen tot bouw nationale zoekindices

De brief aan de regeringsleiders komt exact 100 dagen na de Digital Sovereignty Summit in Berlijn. Daar beloofden Europese leiders plechtig om de kritieke afhankelijkheid van buitenlandse techreuzen af te bouwen. De cijfers laten zien dat er sindsdien weinig is veranderd: 96 procent van alle Europese zoekopdrachten wordt beantwoord door twee Amerikaanse bedrijven, terwijl een Russisch bedrijf de resterende 3,5 procent voor zijn rekening neemt.

De poortwachter van de economie

Zoekmachines zijn meer dan een handig hulpmiddel om informatie te vinden; ze zijn de infrastructuur van de digitale economie. Ze bepalen hoe burgers toegang krijgen tot nieuws, hoe bedrijven online worden gevonden en waar AI-systemen hun kennis vandaan halen.

Volgens Wolfgang Oels, directeur van European Search Perspective, is de huidige situatie onhoudbaar. "Zonder een soevereine zoekindex heeft Europa geen controle over de toegangspoort tot zijn eigen digitale economie," stelt hij. De organisatie schat dat de Europese economie (met een BBP van ongeveer 18 biljoen euro) vrijwel volledig afhankelijk is van zoekindices. Mocht de toegang tot deze buitenlandse infrastructuren worden afgesloten — bijvoorbeeld door sancties, exportcontroles of commerciële conflicten — dan zou de Europese economie volgens de experts binnen enkele dagen volledig kunnen instorten.

Zoekmachine als nutsvoorziening

Het voorstel houdt in dat elke EU-lidstaat een eigen nationale zoekindex opbouwt die onder Europese jurisdictie valt. Dit omvat niet alleen de verzameling van data (de index), maar ook eigen rangschikkingsalgoritmes. De organisatie pleit ervoor om deze infrastructuur te behandelen als een strategische nutsvoorziening, vergelijkbaar met het elektriciteitsnet of het telecommunicatienetwerk.

European Search Perspective werkt op dit moment al aan een gecombineerde zoekindex voor Frankrijk en Duitsland. Met de open brief bieden zij hun expertise en infrastructuur nu aan aan de overige lidstaten om een breed Europees netwerk van soevereine zoekmachines te realiseren.