Workday: 'Europa staat voor een cruciale fase in de adoptie van AI'

In 2026 verandert de discussie in Europa volgens Workday: het gaat niet langer om de vraag of AI de productiviteit verhoogt, maar wie van die productiviteitswinst profiteert. Volgens recente modellering zullen welvarendere lidstaten met sterke digitale infrastructuren en hogere automatiseringsprikkels relatief grotere productiviteitswinsten realiseren. In andere delen van Europa zal de impact gematigder zijn.

Experts zien AI ook als een kans om nieuwe groeipaden te openen en economische verschillen te verkleinen. Workday wijst er echter op dat AI bestaande economische hiërarchieën dreigt te versterken en een tweesnelheidseconomie dreigt te creëren, waardoor de structurele kloof in Europa groter kan worden in plaats van kleiner.

Regelgeving beïnvloedt het AI-traject

Met de inwerkingtreding van de EU AI Act is Europa de eerste jurisdictie ter wereld met een omvattend, risicogebaseerd governance-kader voor AI. Regelgevende frictie, zoals nationale beroepslicentieregels en vereisten rond gegevensbescherming, kan de potentiële productiviteitswinst in Europa met meer dan 30 procent verminderen, met name in sectoren met hoog-risico AI-toepassingen.

Europa hoopt dat deze rem tijdelijk is en dat strikte governance op de lange termijn vertrouwen en concurrentiekracht versterkt. De vraag is volgens Workday echter of het continent de komende jaren kan overbruggen zonder dat regelgevende frictie de economische impuls ondermijnt die nodig is voor de arbeidsmarkttransitie.

Arbeidsmarkt centraal in de AI-discussie

De eerste effecten van AI op de werkgelegenheid laten zien dat de technologie de hele arbeidsmarkt beïnvloedt. Taken worden geautomatiseerd, anders ingericht of aangevuld met AI, ongeacht sector of functieniveau. Het gaat niet om vervanging, maar om een structurele herinrichting van werk: sommige taken verdwijnen, andere evolueren, en organisaties hebben een bredere mix aan vaardigheden nodig die technische geletterdheid combineren met strategisch beoordelingsvermogen.

Europa kampt echter met een aanzienlijk vaardighedentekort. Workday wijst erop dat hoewel ongeveer vier op de tien werknemers erkent dat zij hun AI-vaardigheden moeten verdiepen, slechts 15 procent daadwerkelijk training heeft gevolgd.

Keerpunt voor Europese leiders

De AI-uitdaging voor Europa is niet alleen economisch of regelgevend, maar ook een leiderschapsvraagstuk. Productiviteitswinsten moeten zichtbaar, meetbaar en uitvoerbaar worden gemaakt, stelt Workday. Leiders kunnen herinvesteringen niet sturen als onduidelijk is waar AI waarde creëert, of dit nu zichtbaar wordt in arbeidsbesparing, kortere doorlooptijden, lagere foutpercentages of workflow-compressie. Ook kunnen zij die winst niet gericht laten doorwerken naar medewerkers als onduidelijk is wat ermee gebeurt: blijft de waarde in de organisatie als winst, wordt deze gebruikt om capaciteit uit te breiden, of vloeit deze terug in nieuwe technologie?

Organisaties die positieve AI-resultaten realiseren, maken andere keuzes. Workday wijst op onderzoek waaruit blijkt dat werknemers die netto voordeel ervaren, vrijgekomen tijd vaker gebruiken voor diepgaandere analyse, betere besluitvorming en strategisch denken (57%), en significant vaker aanvullende training hebben gevolgd (79%). Het verschil zit niet in de tool, maar in de herinvestering.

Data-infrastructuur cruciaal

Europees onderzoek toont daarnaast volgens Workday aan dat organisaties die financiële, HR- en vaardigheidsdata kunnen integreren in een uniform beslissingsmodel, beter in staat zijn te begrijpen waar automatisering de kosten, capaciteit en mogelijkheden beïnvloedt. Dit is een structurele observatie die in alle sectoren terugkomt.

"AI zorgt pas voor duidelijkheid als het management de effecten ervan kan volgen binnen de systemen die mensen, geld en prestaties beheren", zegt Angelique de Vries-Schipperijn, President EMEA bij Workday. "Wanneer data over tijdsbesteding, vaardigheden en prestaties niet geïntegreerd zijn, blijft ook het herstelwerk onzichtbaar. Slechts 14 procent van de werknemers wereldwijd rapporteert consistente, duidelijke positieve nettoresultaten met AI. Dat maakt duidelijk hoe cruciaal het is om AI-impact te verbinden aan HR-, financiële en operationele data in één samenhangend beslissingsmodel. Naarmate Europa verder gaat met de adoptie van AI, wordt het vermogen om efficiëntiewinsten te koppelen aan menselijke resultaten een bepalende factor voor concurrentievoordeel. Het dividend is alleen relevant als het management het kan zien, en ervoor kiest om het te benutten."