VS-wetsvoorstel wil DUV-export ASML aanpakken
Een nieuwe, bipartisan wet in het Amerikaanse Congres, de 'Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware (MATCH) Act', dreigt de exportregels voor geavanceerde chipmachines drastisch aan te scherpen. Het wetsvoorstel, ingediend door afgevaardigde Michael Baumgartner (R-WA) en gesteund door een brede coalitie van Republikeinen en Democraten, heeft als expliciet doel de technologische opmars van China te stuiten, maar kan verstrekkende gevolgen hebben voor bondgenoten en chipmakers zoals het Nederlandse ASML.
De MATCH Act pakt een fundamenteel probleem aan in de huidige Amerikaanse exportcontroles. Hoewel de Verenigde Staten zelf strikte beperkingen hebben opgelegd aan de verkoop van cruciale chiptechnologie aan China, hebben bondgenoten zoals Nederland en Japan deze maatregelen niet volledig overgenomen. Dit heeft geleid tot wat Baumgartner omschrijft als "achterdeurtjes" waar China dankbaar gebruik van maakt.
"In Step" met bondgenoten — of unilateraal
"De Verenigde Staten kunnen het zich niet veroorloven deze achterdeurtjes open te laten staan," aldus Baumgartner in een persverklaring. "Het wetsvoorstel is bedoeld om ervoor te zorgen dat Amerika en onze bondgenoten 'in lockstep' bewegen om deze gaten te dichten." Het ultieme doel is om de technologische voorsprong van het Westen te verdedigen, de supply chains voor nationale veiligheid (van wapensystemen tot kritieke infrastructuur) te waarborgen en Amerikaanse banen te beschermen.
Harde eisen en scherpe termijnen
Het wetsvoorstel bevat een aantal ingrijpende bepalingen:
- Landelijk verbod op 'Chokepoint' SME: De wet voorziet in een landelijk verbod op de export van de meest essentiële semiconductor manufacturing equipment (SME) naar elk land van zorg, waaronder China. Dit omvat expliciet de Deep Ultraviolet (DUV) immersie lithografiemachines — het paradepaardje van ASML voor de productie van legacy en meer geavanceerde chips.
- Aanpak van China's 'Nationale Kampioenen': De wet wijst specifieke Chinese chipbedrijven, waaronder SMIC en Huawei, aan als 'covered facilities'. Hierdoor gelden er Entity-List-achtige beperkingen op de export, het onderhoud en de technische ondersteuning naar deze faciliteiten.
- Diplomatieke druk en een unilaterale stok: Het wetsvoorstel zet bondgenoten onder druk om hun controles te harmoniseren. Het stelt een deadline van 150 dagen voor diplomatieke onderhandelingen. Als bondgenoten binnen die termijn niet genoeg voortgang boeken, wordt het Department of Commerce opgedragen om controles unilateraal te implementeren. Dit omvat een uitbreiding van de Amerikaanse jurisdictie via de 'Foreign Direct Product Rule' over buitenlandse producten die Amerikaanse software, technologie of componenten gebruiken.
Bondgenoten onder de loep
Het wetsvoorstel geniet brede steun van nationale veiligheidsexperts, die benadrukken dat geavanceerde chips de basis vormen voor AI en kwantumcomputing. Bondgenoten zoals Nederland worden expliciet genoemd in de steunverklaringen. "Chipmachines zijn het grootste exportproduct van Nederland naar China," aldus Chris McGuire van de Council on Foreign Relations.
Impact op ASML en Nederlandse Economie
Voor ASML, 's werelds leidende leverancier van lithografiesystemen, kan de MATCH Act verstrekkende gevolgen hebben. Het wetsvoorstel dreigt de export van DUV-immersiesystemen naar China volledig af te snijden, wat een aanzienlijk deel van de omzet kan kosten. Bovendien kan het unilaterale karakter van de wet, waarbij de VS haar regels aan bondgenoten oplegt, leiden tot politieke spanningen tussen Den Haag en Washington.
De MATCH Act wordt nu behandeld in het Congres. Als de wet wordt aangenomen, markeert dit een nieuwe fase in de wereldwijde chipoorlog, waarbij de VS bereid is om unilaterale actie te ondernemen om haar technologische superioriteit te behouden, ten koste van de economische belangen van haar bondgenoten.
Meer over Chip
Over Witold Kepinski
