Blinde vlekken in AI-beleid centraal tijdens exclusief GovTech Diner

De avond, een initiatief van Dutch IT Leaders, bood een platform aan CIO’s, CTO’s en beleidsmakers om de balans op te maken. Hoewel de Rijksoverheid volop experimenteert met generatieve AI en algoritmen voor procesoptimalisatie, bleek uit de presentaties dat de focus vaak te eenzijdig ligt op de technische implementatie. De ‘blinde vlek’ bevindt zich aan de kant van de governance: hoe borgen we ethiek, transparantie en wetgeving op een manier die innovatie niet verstikt, maar wel veiligstelt?

Van experiment naar fundament

De presentatie 'De blinde vlek in AI-Governance' van Kevin Zwaan (Q-Cyber) en Yuri Bobbert hield de aanwezigen een spiegel voor. Veel overheidsinstellingen werken nog met versnipperde initiatieven. Er is behoefte aan een overkoepelend raamwerk dat verder gaat dan alleen de Europese AI Act. Het gaat om het inbedden van AI in de bestaande democratische processen en het garanderen dat besluitvorming door algoritmen altijd herleidbaar en uitlegbaar blijft voor de burger.

Tijdens de discussies aan tafel werd duidelijk dat de overheid kampt met een complexe opgave. Enerzijds is er de politieke druk om efficiënter te werken en de dienstverlening te digitaliseren. Anderzijds is er het terechte wantrouwen vanuit de maatschappij over privacy en vooroordelen in data. De blinde vlek zit hem vaak in het feit dat organisaties denken dat ze ‘in control’ zijn zodra er een ethisch kader op papier staat, terwijl de praktische vertaling naar de werkvloer ontbreekt.

Samenwerking als oplossing

Een rode draad tijdens het diner was de noodzaak voor publiek-private samenwerking. De aanwezige IT-beslissers waren het erover eens dat de overheid de uitdagingen rondom AI-governance niet in isolatie kan oplossen. De kennis bij tech-partners is essentieel om governance-instrumenten te ontwikkelen die ook daadwerkelijk schaalbaar zijn.

Het Dutch IT GovTech Diner onderstreepte dat 2026 het jaar moet worden waarin de blinde vlekken worden ingevuld. Niet alleen door nieuwe regels op te stellen, maar door governance te zien als een integraal onderdeel van de IT-strategie. In de statige zalen van De Witte werd die avond de basis gelegd voor een dialoog die in de wandelgangen van de ministeries ongetwijfeld een vervolg zal krijgen. De overheid staat voor de taak om AI niet alleen te omarmen, maar ook te temmen voordat de blinde vlek een risico wordt voor de rechtsstaat.

Lees ook het artikel: Bobbert, Y. & Zwaan, K. (2026). "LLMs as a New Attack Surface: Board-Level AI Risk & Governance."