Witold Kepinski - 20 april 2026

Nextcloud Enterprise Day belicht overstap naar digitale soevereiniteit

De roep om digitale soevereiniteit in Nederland is getransformeerd van een theoretisch debat naar een grootschalige operatieve migratie. Tijdens de Nextcloud Enterprise Day in de Jaarbeurs Utrecht kwamen meer dan 750 vertegenwoordigers uit het onderwijs, gemeenten en de IT-sector samen om de overstap van 'Big Tech' naar Europese open-source oplossingen te bezegelen.

Nextcloud Enterprise Day belicht overstap naar digitale soevereiniteit image

De omslag: van 'waarom' naar 'hoe'

Waar eerdere conferenties nog in het teken stonden van de vraag óf soevereine oplossingen wel levensvatbaar waren, ligt de focus nu volledig op implementatie. IT-beveiligingsjournalist Brenno de Winter trapte het evenement af met de presentatie van zijn nieuwe boek: “Sovereignty! But how?”. Volgens De Winter is de traditionele Trias Politica verschoven door de enorme macht van tech-corporaties, wat een actieve strategie voor digitale autonomie noodzakelijk maakt.

Onderwijssector neemt het voortouw

In het Nederlandse onderwijs is de beweging richting onafhankelijkheid van Amerikaanse cloud-giganten het meest zichtbaar:

  • Basisonderwijs: Cloudwise kondigde een partnerschap aan met Nextcloud om een Europees cloud-alternatief te bieden aan ruim 4.500 scholen.
  • MBO: Een pilot met 15 mbo-instellingen wordt uitgebreid naar 50 organisaties. Rob Vos, strateeg bij MBO Digitaal: "We zijn klein begonnen, maar nu het eenmaal rolt, stopt het niet meer."
  • Hoger onderwijs: SURF, de ICT-coöperatie voor onderwijs en onderzoek, breidt haar pilot uit wegens enorme belangstelling. Voor de 80.000 gebruikers van SURF Drive wordt gezocht naar een volledige soevereine digitale werkplek.

Gemeenten eisen controle terug

Ook de publieke sector zet grote stappen. Amsterdam voert momenteel een pilot uit met de 'Nextcloud Hub' en heeft de ambitie uitgesproken om in 2030 een volledig soevereine infrastructuur te hebben. Jacco Brouwer (VNG) en Erik Dolle (CIO gemeente Ede) benadrukten dat gemeenten de risico's van afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers niet langer willen accepteren.

Centric en KPN spelen hierop in door specifiek voor de Nederlandse overheid beheerde, soevereine werkplekken aan te bieden die volledig in Nederlandse datacenters draaien. Hiermee blijven data onder controle van de Nederlandse wetgeving en minder kwetsbaar voor geopolitieke verschuivingen.

Hybride oplossingen als overgang

Voor organisaties die niet direct volledig kunnen overstappen, zijn er hybride oplossingen. Zo presenteerde het Oostenrijkse ministerie van Economie hoe zij een Microsoft-omgeving in vier maanden omvormden tot een hybride model met Nextcloud. In Nederland introduceert partner Sendent een integratie waarmee Microsoft 365-bestanden bewerkt kunnen worden terwijl ze veilig op een Nextcloud-server opgeslagen blijven.

De boodschap in Utrecht was helder: de Nederlandse koers naar digitale autonomie is onomkeerbaar ingezet. Terwijl projecten in Frankrijk en Oostenrijk als voorbeeld dienen, ontwikkelt Nederland een eigen ecosysteem dat laat zien dat privacy en innovatie uitstekend samen gaan.

Axians BW + BN Dutch IT Security Day 2026 BW + BN
Axians BW + BN