SOMI in beroep na gemengde uitspraak in zaak tegen X
De Nederlandse Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) heeft een gemengde uitspraak ontvangen van het Berlijnse Hof van Beroep (Kammergericht) in de collectieve rechtszaak tegen het sociale mediaplatform X. Hoewel de stichting officieel werd erkend als legitieme belangenbehartiger voor Duitse consumenten, oordeelde het Hof dat individuele schadevergoedingen niet via een collectieve vordering geclaimd kunnen worden.
De uitspraak, die op 30 april werd gepubliceerd, markeert een belangrijk procedureel succes: de Nederlandse claimstichting is volledig ontvankelijk verklaard om in Duitsland op te treden. Dit is een overwinning voor grensoverschrijdende collectieve acties binnen de EU.
De inhoudelijke teleurstelling zit echter in het oordeel dat schade – voortvloeiend uit privacyschendingen, microtargeting en gebrekkige contentmoderatie – niet als één grote groepsvordering kan worden afgewikkeld. Volgens het Hof leent deze "individuele schade" zich niet voor de huidige Duitse wet op collectieve vorderingen (VDuG).
Europese richtlijn
SOMI stelt dat de Duitse wetgeving hiermee in strijd is met de Europese Richtlijn betreffende Representatieve Vorderingen (RAD). Deze richtlijn verplicht EU-lidstaten om effectieve mechanismen te bieden voor grootschalig rechtsherstel.
"In haar huidige vorm laat deze uitspraak zien waarom de Duitse wetgeving onverenigbaar zou kunnen zijn met het EU-recht," aldus SOMI in een verklaring. De stichting stapt naar het federale hooggerechtshof (Bundesgerichtshof) en overweegt de Europese Commissie in te schakelen om een inbreukprocedure tegen Duitsland te starten.
Blik op Nederland en Frankrijk
De uitspraak in Berlijn staat niet op zichzelf. SOMI wijst op een eerdere soortgelijke uitspraak in de TikTok-zaak in Amsterdam, die later in hoger beroep werd vernietigd. De stichting verwacht op 27 mei 2026 een uitspraak van de Rechtbank Amsterdam in een parallelle claim tegen X in Nederland.
Ondertussen zet SOMI de strijd voort: als de collectieve route in Duitsland geblokkeerd blijft, overweegt de stichting voor haar honderden deelnemers individuele claims in te dienen. In Frankrijk lopen daarnaast kortgedingen tegen X op basis van de Digital Services Act (DSA) met betrekking tot haatzaaien, waar de volgende fase op 16 september 2026 wordt verwacht.
