ASML-topman hekelt digitale achterstand Europa en pleit voor actie

In een zeldzaam direct schrijven op LinkedIn legt Fouquet de vinger op de zere plek: Europa consumeert wel, maar creëert nauwelijks waarde in de halfgeleider- en AI-industrie. Terwijl het continent goed is voor bijna een kwart van de wereldwijde vraag naar chips, wordt de infrastructuur en de software (de AI-modellen) elders gebouwd.

"De cijfers vertellen een glashelder verhaal", aldus Fouquet. "Het ligt niet aan een gebrek aan ideeën of ambitie, maar aan een gebrek aan schaal, snelheid en ecosystemen."

De zijlijn is geen optie

De kern van het probleem is volgens de ASML-topman dat andere werelddelen volledige 'end-to-end' ecosystemen bouwen, van chipontwerp tot cloudinfrastructuur. Europa blinkt uit in fundamenteel onderzoek en de bouw van machines (zoals de EUV-technologie van ASML zelf), maar laat de commerciële exploitatie over aan de Verenigde Staten en Azië.

Fouquet waarschuwt dat Europa het zich niet kan veroorloven om vanaf de zijlijn toe te kijken. "AI en halfgeleiders vormen het hart van onze toekomstige economie. We hebben focus en executie nodig, en wel nu."

Europese coalitie naar Brussel

De urgentie wordt breed gedragen in de top van het Europese bedrijfsleven. Onlangs kwam een groep CEO's van industriële reuzen — waaronder Siemens, Mistral AI, Bosch, Airbus, Ericsson en Nokia — samen met de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Hun boodschap: Europa moet stoppen met alleen praten en beginnen met bouwen.

Fouquet stelt vier concrete actiepunten voor om de koers te wijzigen:

1. Focus op sterktes: Bouw AI-applicaties in sectoren waar Europa industrieel al leidend is.
2. Kies winnaars: Schaal een klein aantal Europese 'AI-champions' op in plaats van de aandacht te versnipperen.
3. Investeer fors: Er moet meer geld naar cloud, compute, chipontwerp en geavanceerde productie.
4. Snelheid: Creëer voorwaarden waarin grote, door het bedrijfsleven geleide projecten snel kunnen slagen.

"Bouwen of afhankelijk blijven"

De oproep van Fouquet komt op een kritiek moment. De tech-oorlog tussen de VS en China zet de wereldwijde handelsstromen onder druk, en Europa dreigt tussen wal en schip te vallen. Volgens de topman bepaalt de actie van vandaag of landen als Nederland, Duitsland, Frankrijk en Italië in de komende decennia nog serieuze wereldspelers blijven.

"Europa heeft een keuze: afhankelijk blijven of bouwen", besluit Fouquet zijn betoog. Voor ASML mag 2025 dan een financieel succesjaar zijn geweest, de eenzame positie van het bedrijf als Europese tech-reus in een verder 'leeg' continent baart de CEO duidelijk grote zorgen.