Witold Kepinski - 08 mei 2026

NDS-Raad adviseert krachtige Nederlandse Digitale Dienst

De tijd van 'ieder voor zich' bij de digitale overheid moet definitief voorbij zijn. Nathan Ducastel, directeur-bestuurder van VNG Realisatie, heeft namens de voormalige NDS-Raad het advies "Samen sturen, samen waarmaken!" aangeboden aan staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit). Het advies vormt de blauwdruk voor de nieuwe Nederlandse Digitale Dienst (NDD) die de regie op de nationale digitaliseringsstrategie moet gaan voeren.

NDS-Raad adviseert krachtige Nederlandse Digitale Dienst image

Het kabinet kondigde eerder al de komst van de NDD aan, maar over de exacte invulling bestonden nog vragen. Het advies van de NDS-Raad is kraakhelder: de nieuwe dienst moet een stevig mandaat krijgen en fungeren als de verbindende factor tussen bestaande organisaties die voorzieningen, standaarden en expertise leveren.

Regie zonder overname

De kern van het voorstel is dat de NDD de regie voert over de uitvoering, zonder de verantwoordelijkheid voor de primaire processen van afzonderlijke overheidsorganisaties over te nemen. Het gaat om het verbinden van portfolio’s en capaciteit aan de prioriteiten van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Ducastel benadrukt dat het essentieel is om slim gebruik te maken van de kennis en middelen die al in het systeem aanwezig zijn, maar die momenteel nog te weinig onder centrale regie werken.

Vier randvoorwaarden voor succes

Om de omslag naar een slagvaardige digitale overheid te maken, stelt de Raad vier cruciale randvoorwaarden:

  1. Architectuur en Portfoliosturing: Een toetsbaar kompas om overheidsbreed te sturen op samenhang, hergebruik en prioritering.
  2. Operationele Slagkracht: Directe ondersteuning bij de implementatie en adoptie van bouwstenen die de hele overheid raken.
  3. Passende Financiering: Er moet budget zijn voor de 'pijnlijke' kanten van vernieuwing, zoals migratiekosten en het afbouwen van verouderde systemen (legacy).
  4. Bundeling van Marktvraag: Door als één overheid de markt op te gaan, wordt de onderhandelingspositie en de standaardisatie versterkt.

"Cruciale omslag"

"We moeten een flinke omslag maken van ieder voor zich naar meer gezamenlijk," aldus Ducastel in zijn toelichting op LinkedIn. Volgens de NDS-Raad leert de ervaring dat operationele slagkracht en een stevige verankering van de organisatie de enige manier zijn om een dergelijke ingrijpende verandering te laten slagen. De NDD wordt daarmee gezien als dé randvoorwaarde voor een overheid die digitaal mee kan komen.

Met het aanbieden van dit advies rondt de NDS-Raad haar werkzaamheden af. Het is nu aan staatssecretaris Aerdts en het kabinet om de adviezen om te zetten in de definitieve inrichting van de Nederlandse Digitale Dienst.

Dutch IT Security Day 2026 BW + BN TrendSpark 26 BW BN
Dutch IT Security Day 2026 BW + BN