Schneider Electric dringt aan op versnelling energie-efficiëntie en elektrificatie in Europa

De wereldwijde energieprijzen stijgen dit jaar naar verwachting met 24%, de grootste toename sinds 2022. Europa is hierbij bijzonder kwetsbaar, met energiekosten die doorgaans twee tot vier keer hoger liggen dan in andere grote regio’s. Schneider Electric benadrukt dat energie-efficiëntie en elektrificatie niet langer als ‘extra’ klimaatmaatregelen moeten worden gezien, maar als essentiële energiemaatregelen. Een versnelling hiervan kan tegen 2040 minstens 250 miljard euro besparing per jaar opleveren. Dit verlaagt de energievraag, vermindert de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en versterkt het concurrentievermogen.

Europa blijft structureel kwetsbaar: de EU is nog altijd voor bijna 60% van haar energie afhankelijk van import. In 2025 bedroeg deze import een kostenpost van 336,7 miljard euro. Hierdoor blijven huishoudens, de industrie en openbare diensten kwetsbaar voor schommelende wereldwijde markten voor fossiele brandstoffen en geopolitieke onrust. Volgens Schneider Electric kunnen energie-efficiëntie en elektrificatie aan de vraagzijde snel worden uitgerold en leveren ze bovendien snel rendement op. Ze bieden directe verlichting en versnellen de overgang naar een sterker en energie-onafhankelijker systeem.

Vijf beleidsmaatregelen

Het bedrijf roept de Europese Commissie en lidstaten op om prioriteit te geven aan vijf beleidsmaatregelen.

Ten eerste pleit Schneider Electric voor steunmaatregelen en stimulansen om bedrijven te helpen bij het opschalen van bewezen energie-efficiënte oplossingen, zodat hun energieverbruik al binnen enkele maanden kan dalen. Voor gebouwen stelt het bedrijf renteloze leningen voor om slimme regeltechnologie en energiebeheersystemen breder uit te rollen. Deze systemen optimaliseren verwarming, koeling, ventilatie en verlichting in realtime, wat leidt tot lagere energierekeningen op korte termijn en een betere voorbereiding op elektrische verwarming en vraagsturing. Dit zou het totale energieverbruik in de EU met 5 tot 6% kunnen verlagen. Voor de industrie bepleit Schneider Electric gerichte steun, met name voor het midden- en kleinbedrijf, om energiebeheersystemen en goedkope of kosteloze efficiëntiemaatregelen op te schalen. Deze maatregelen kunnen op termijn tot 30% energiebesparing opleveren en vormen de basis voor verdere digitalisering van productieprocessen.

Ten tweede moet de bestaande EU-wetgeving rond energie-efficiëntie en gebouwen snel en rigoureus worden uitgevoerd. De Energy Efficiency Directive en de Energy Performance of Buildings Directive moeten volledig worden geïmplementeerd om op korte termijn voordelen op te leveren in reactie op de energiecrisis. De focus ligt hierbij op de snelle uitrol van Building Automation and Control Systems onder de Energy Performance of Buildings Directive. Deze systemen kunnen jaarlijks 450 TWh aan finale energiebesparing opleveren, 64 miljoen ton CO₂-uitstoot vermijden en energierekeningen met 36 miljard euro verlagen. Daarnaast moet het aanscherpen van energie-audits onder de Energy Efficiency Directive ertoe leiden dat bedrijven verplicht worden om aanbevelingen ook daadwerkelijk op te volgen, met name voor het midden- en kleinbedrijf. Dit kan worden ondersteund met leaseconstructies en financieringsmodellen zoals energy-as-a-service.

Ten derde roept Schneider Electric op tot een versnelling van de elektrificatie met gerichte stimulansen. Hoewel er steeds meer hernieuwbare elektriciteit wordt geproduceerd, draait een groot deel van het energieverbruik aan de vraagzijde nog niet op elektriciteit. Zolang mensen in benzineauto’s rijden en woningen met gas verwarmen, blijft Europa afhankelijk van geïmporteerde energie en schommelende prijzen. Snellere elektrificatie maakt een effectievere integratie van hernieuwbare energie mogelijk en verkleint de blootstelling aan prijsschommelingen van fossiele brandstoffen. Schneider Electric pleit voor een forse versnelling van de uitrol van warmtepompen, die 3 tot 5 keer efficiënter zijn dan gasketels, met als doel één miljoen installaties per jaar tegen 2030. Dit vereist ondersteunende maatregelen om de drempel bij de aanschaf te verlagen, bijvoorbeeld via sociale leaseconstructies. Daarnaast is een snellere elektrificatie van het transport nodig, onder meer door stimulansen die de elektrificatie van bedrijfswagenparken versnellen en de markt voor tweedehands elektrische voertuigen helpen uitbreiden.

Ten vierde moeten belastingen en financiering worden ingezet om de overstap van fossiele brandstoffen naar schone elektriciteit te stimuleren. Schneider Electric roept beleidsmakers op om elektrificatie economisch aantrekkelijker te maken door belastingen op elektriciteit te verlagen, bijvoorbeeld via lagere btw- en accijnstarieven, om het prijsverschil tussen elektriciteit en gas te verkleinen. Daarnaast moet publieke financiering beter toegankelijk en gerichter worden ingezet voor energie-efficiëntie en elektrificatie, onder meer via het Recovery and Resilience Facility en inkomsten uit het Emissiehandelssysteem. Tijdelijke steunmaatregelen die gasprijzen plafonneren of subsidiëren moeten zoveel mogelijk worden beperkt in omvang en duur, omdat die investeringen in schone energie vertragen.

Ten slotte pleit Schneider Electric voor het wegnemen van barrières en het creëren van stimulansen voor flexibiliteit, opslag en digitalisering, zodat piekverbruik en systeemkosten kunnen dalen. Prioriteiten zijn het mogelijk maken van flexibiliteit in gebouwen en de industrie door middel van zonnepanelen op daken, opslag en digitale regelingen, en het ondersteunen van vraagrespons. Daarnaast is een snellere en hoogwaardigere uitrol van slimme meters nodig, gericht op functionaliteit, realtime toegang en interoperabiliteit, met prioriteit voor grote commerciële gebouwen, de industrie en het opladen van elektrische voertuigen. Ook een meer digitaal elektriciteitsnet en slimmere netwerkplanning zijn essentieel, inclusief steun voor technologieën die netcapaciteit verbeteren, prestatie-indicatoren gericht op resultaten en tariefstructuren die piekverlaging en netvriendelijk energieverbruik belonen.

'Kwetsbaar'

Laurent Bataille, Executive Vice President Europe Operations bij Schneider Electric: “De oproep aan beleidsmakers om prioriteit te geven aan energie-efficiëntie en elektrificatie is vandaag net zo relevant als vier jaar geleden. De oplossingen zijn niet veranderd. Toch is Europa in die tijd van de ene energiecrisis in de andere gestort - zonder de vooruitgang te boeken die nodig was om zich te beschermen tegen de prijsschokken en torenhoge energiekosten die bedrijven, huishoudens en de industrie zo kwetsbaar maken.

Zelfgenoegzaamheid is Europa’s grootste energierisico. Plannen om energiekosten te subsidiëren zijn niet meer dan pleisters plakken en op de lange termijn ontoereikend. Europa heeft behoefte aan een structurele verandering die de invoering van schone technologische oplossingen stimuleert, zodat bedrijven en huishoudens hun energieverbruik blijvend verduurzamen.We hebben beleid nodig dat een energiesysteem stimuleert dat in Europa en voor Europa is gebouwd - met minder afhankelijkheid van grillige markten, betere toegang tot schone en betrouwbare energie en een sterke concurrentiepositie voor Europa.”