Full-stack AI: Dit is de visie van Microsoft op het agentic-tijdperk

"Platformen verschuiven niet uit zichzelf; ontwikkelaars bouwen ze vooruit", opent Kyle Daigle, Chief Operating Officer bij GitHub en CMO van Microsoft Developer Platforms in een blog. Waar de eerste AI-golf vooral ging over het snel bouwen van een losse applicatie of chatbot, gaat het huidige tijdperk over het naadloos bouwen, opereren, optimaliseren en beveiligen van autonome AI-agents op machineschaal.

Intelligence That's Truly Yours: Context is de Differentiator

Nu geavanceerde AI-modellen alomtegenwoordig zijn, is de belangrijkste onderscheidende factor voor organisaties niet langer de toegang tot intelligentie, maar het intellectueel eigendom en de bedrijfsspecifieke context. Microsoft introduceert hiervoor Microsoft IQ, een geavanceerde contextlaag die per direct beschikbaar is binnen GitHub Copilot, Microsoft Foundry en Copilot Studio.

Microsoft IQ bestaat uit verschillende componenten die data en workflows samenbrengen:

Work IQ: Brengt de informatiestromen binnen de werkplek in kaart (M365, e-mails, documenten, meetings). De bijbehorende API’s zijn vanaf 16 juni 2026 algemeen beschikbaar.

Fabric IQ: Biedt een gedeelde semantische basis over gestructureerde bedrijfsdata.

Web IQ: Een gloednieuwe, model-agnostische zoekstack die relevante webpagina's tot 2,5 keer sneller ophaalt dan bestaande alternatieven om agents van real-time context te voorzien.

Autonome agents en eigen redeneermodellen

Op basis van deze contextlaag introduceert Microsoft Scout, een altijd-actieve persoonlijke assistent voor Teams en Outlook die proactief taken zoals agendabeheer en vergaderpreparatie afhandelt.

Daarnaast lanceert het Microsoft AI Superintelligence Team de MAI-modellenfamilie, getraind op schone, commercieel gelicenseerde enterprisedata. Het vlaggenschip is MAI-Thinking-1, Microsofts eerste eigen 'reasoning model' met 35 miljard actieve parameters en een contextvenster van 256K. In onafhankelijke blindtests presteert dit efficiënte model beter dan Sonnet 4.6 en evenaart het Opus 4.6 op codeergebied. Daarnaast debuttteren MAI-Image-2.5 (voor geavanceerde beeldverwerking in PowerPoint en OneDrive), MAI-Transcribe-1.5 (ondersteuning voor 43 talen) en MAI-Code-1 (geoptimaliseerd voor VS Code).

Ontwikkelaars behouden de vrije modelkeuze: de MAI-modellen zijn ook beschikbaar via partners als Fireworks AI, Baseten en Open Router. Fireworks AI is nu volledig geïntegreerd in Microsoft Foundry, inclusief Azure-dataresidency.

The Full Stack, Your Way: Windows als Agent-Native Runtime

Microsoft wil van Windows hét go-to platform maken voor elke ontwikkelaar, onafhankelijk van de gebruikte stack. Aan de hardwarekant wordt de Surface RTX Spark Dev Box geïntroduceerd. Deze lokale krachtpatser, aangedreven door NVIDIA RTX Spark, levert één petaflop aan AI-rekenkracht en 128 GB universeel geheugen. Hiermee kunnen ontwikkelaars lokaal LLM's tot 120 miljard parameters draaien en finetunen zonder cloud-GPU's te verbruiken.

Op OS-niveau transformeren Microsoft Execution Containers (MXC) Windows in een agent-native runtime. MXC maakt het mogelijk om op besturingssysteemniveau streng beveiligde sandboxes in te richten voor AI-agents. OpenClaw en NVIDIA’s OpenShell secure runtime maken al gebruik van deze technologie voor veilige, lokale workflow-executie. In de cloud biedt de Foundry Agent Service vergelijkbare geïsoleerde, elastisch schaalbare sandboxes per sessie.

Van command-line naar productie

Aan de tooling-kant brengt de nieuwe GitHub Copilot app (preview) agentic development naar een native desktopervaring, waarbij meerdere agentsessies parallel via Git-worktrees worden aangestuurd.

Voor de back-end introduceert Microsoft Rayfin, een managed backend-as-a-service voor Microsoft Fabric die infrastructuurbeheer overbodig maakt. Door integraties met Replit kunnen prototypes direct naar enterprise-grade productieniveaus worden geschaald. Voor zware database-eisen introduceert Microsoft Azure HorizonDB, een volledig beheerde PostgreSQL-service op Azure die in interne tests een drie keer hogere doorvoer laat zien dan self-managed setups.

Governance, Security en Quantum-pionieren

Om de explosie aan lokale en cloud-agents beheersbaar te houden, introduceert Microsoft Agent 365. Dit centrale controlepaneel breidt Entra, Defender en Purview uit om agents te monitoren en te beveiligen, ongeacht het framework waarop ze draaien. Daarnaast ondersteunt Microsoft twee opensource-initiatieven: ASSERT voor policy-gestuurde veiligheidstesten en de Agent Control Specification voor gestandaardiseerde procescontroles. Onder de naam Codename MDASH zet Microsoft bovendien een netwerk van meer dan 100 security-agents in die proactief kwetsbaarheden opsporen en patches doorvoeren in het Defender Portal.

Wetenschappelijke vooruitgang en Quantum

De platforminnovaties vinden inmiddels ook hun weg naar de wetenschap met Microsoft Discovery, een enterprise-grade AI-platform voor wetenschappelijke workflows dat nu algemeen beschikbaar is. Organisaties zoals GSK, Syensqo en BHP gebruiken het platform al om R&D-trajecten te verkorten van jaren naar maanden. Voor de bredere community komt er een gratis lokale Discovery-app beschikbaar voor iedereen met een GitHub Copilot-account.

Tot slot kondigde Microsoft de Majorana 2 aan, een volgende generatie quantum-computingchip. Met een gemiddelde qubit-levensduur van 20 seconden tot een minuut en een duizendmaal hogere betrouwbaarheid dan de vorige generatie, effent deze chip de weg naar één miljoen qubits op een chip die in de palm van een hand past. Microsoft herhaalde de ambitie om, mede dankzij de inzet van agentic AI, tegen 2029 een volledig schaalbare quantumcomputer te realiseren.