Canada lanceert miljardenplan voor eigen AI-soevereiniteit

Hoewel Canada beschikt over AI-talent van wereldklasse en een van de snelst groeiende digitale sectoren binnen de G7 heeft, loopt het land achter als het gaat om grootschalige AI-adoptie. Momenteel maakt slechts 12 procent van de Canadese bedrijven gebruik van AI. De overheid wil dat percentage tegen 2034 hebben opgekrikt naar 60 procent. Zonder deze ingreep waarschuwt het kabinet-Carney dat Canadees talent en startups naar het buitenland zullen vertrekken en vitale delen van het tech-ecosysteem in buitenlandse handen vallen.

Drie strategische pijlers

De 'AI for All'-strategie is het resultaat van brede nationale consultaties in 2025 en steunt op drie centrale pijlers: het bouwen van publiek vertrouwen, het creëren van economische kansen en het versterken van de Canadese soevereiniteit.

• Bouwen van vertrouwen en strenge regulering
  Het plan zet zwaar in op veiligheid en privacy. De wetgevingskaders worden gemoderniseerd om Canadezen te beschermen tegen schadelijke AI-toepassingen, waaronder deepfakes en 'surveillance pricing' (dynamische prijsstelling op basis van persoonsgegevens). Ook wordt de capaciteit van het Canadian AI Safety Institute uitgebreid voor transparante model-evaluaties. Internationaal zoekt Canada aansluiting bij de nieuw opgerichte 'Sovereign Technology Alliance' om samen met vertrouwde bondgenoten op te trekken rondom rekenkracht en talent.
• Kansen voor studenten, werknemers en het mkb
  Via het National AI Literacy Initiative wil de overheid een miljoen studenten in het hoger onderwijs bereiken met AI-basistraining en 3.000 docenten uitrusten met speciale lespakketten. Daarnaast krijgt iedere student in het postsecundair onderwijs toegang tot een 'vertrouwde AI-agent'. Voor het midden- en kleinbedrijf komen er programma's om AI te adopteren om zo de productiviteit te verhogen. Ook start een specifiek 'AI Missions Program', met een eerste vlaggenschipmissie in de gezondheidszorg om AI-adoptie in diagnostiek en patiëntenzorg te versnellen.
• Versterken van de Canadese soevereiniteit
  Om AI op "Canadese voorwaarden" te kunnen ontwikkelen, investeert de overheid in soevereine cloud- en computerinfrastructuur. Onderdeel hiervan is de bouw van een wereldwijd toonaangevende publieke AI-supercomputer, aangedreven door groene energie. Binnenlandse AI-koplopers krijgen betere toegang tot groeikapitaal en de overheid zal zelf als strategische 'launching customer' optreden via overheidsinkopen. De talentenbasis wordt verder uitgebreid via het CIFAR AI Chairs-programma en versnelde visaprocedures voor kennismigranten via de Global Talent Stream.

"AI is hier," verklaarde premier Mark Carney tijdens de lancering. "De vraag is of het de levens van alle Canadezen gaat verbeteren of slechts een selecte groep zal bevoordelen. AI kan de wachttijden op de eerste hulp verkorten en een klein bedrijf concurrerender maken, mits het wordt aangestuurd vanuit Canadese waarden. Dat is de missie van AI for All."

Mijlpaal na consultatieronde

De lancering volgt op een intensief traject in 2025, waarin de overheid meer dan 11.000 inzendingen ontving van burgers, wetenschappers en ondernemers, ondersteund door een 28-koppige expert-taskforce. Het plan bouwt tevens voort op eerdere wetgeving, zoals de 'Protecting Victims Act' uit december 2025, die het ongevraagd verspreiden van seksuele deepfakes strafbaar stelt. De uitvoering van de strategie wordt de komende vijf jaar stapsgewijs uitgerold onder leiding van Evan Solomon, de minister van Kunstmatige Intelligentie en Digitale Innovatie.