HPE zet in op quantumcomputing als versneller voor supercomputers

Tijdens HPE Discover 2026 in Las Vegas schetste Kirk hoe HPE quantumtechnologie wil integreren in de bestaande HPC- en AI-infrastructuur. Daarbij kiest het bedrijf nadrukkelijk voor een pragmatische benadering: niet de technologie zelf staat centraal, maar de problemen die ermee opgelost moeten worden.  

Van eigen onderzoek naar integratie

HPE experimenteerde al rond 2010 met eigen quantumhardware in HPE Labs. Destijds werkte het bedrijf onder meer aan qubits (de fundamentele eenheid van informatie in een kwantumcomputer, vergelijkbaar met de bit in een klassieke computer) gebaseerd op deviaties in diamantstructuren. Uiteindelijk besloot HPE echter dat de technologie op dat moment onvoldoende perspectief bood op concrete ekonomissche waarde. Het onderzoek werd verlegd naar geïntegreerde fotonica, een gebied dat sneller toepasbaar bleek binnen datacenters en netwerken.  

De interesse in quantum kwam terug nadat HPE via de overnames van SGI en Cray betrokken raakte bij de ontwikkeling van exascale-supercomputers voor het Amerikaanse ministerie van Energie. Juist de meest geavanceerde HPC-klanten begonnen vragen te stellen over de volgende stap: hoe quantumprocessoren geïntegreerd konden worden in toekomstige supercomputers.  

Volgens Kirk leidde dat tot een nieuwe strategie. In plaats van opnieuw quantumhardware vanaf de basis te ontwikkelen, richt HPE zich op het integreren en opschalen van bestaande quantumtechnologieën binnen HPC-omgevingen. Quantumprocessoren worden daarbij beschouwd als een extra type accelerator, naast CPU’s en GPU’s.

HPC en AI als fundament

Een belangrijk onderdeel van HPE’s visie is dat quantumcomputing niet zonder HPC en AI kan groeien. Die technologieën spelen volgens Kirk een rol in vrijwel iedere fase van de quantumketen: van het ontwerpen en produceren van quantumchips tot het aansturen en optimaliseren van quantumprocessen.  

Vooral AI wordt gezien als een essentiële bouwsteen. Kunstmatige intelligentie kan helpen bij het ontwerpen van quantumprocessoren, het optimaliseren van productieprocessen en het real-time besturen van complexe quantumsystemen. Dat laatste is van groot belang, omdat veel qubits worden aangestuurd via uiterst nauwkeurige microgolfpulsen onder cryogene omstandigheden. Het correct genereren en interpreteren van die signalen vereist een niveau van optimalisatie dat volgens Kirk uitstekend past bij AI-systemen.

Applicaties eerst, technologie daarna

Waar veel leveranciers hun vooruitgang meten aan de hand van het aantal qubits, kiest HPE voor een andere invalshoek. Kirk stelt dat een grotere quantumcomputer op zichzelf weinig betekenis heeft als er geen economisch relevante toepassingen zijn. Daarom begint HPE bij concrete vraagstukken. Denk aan materiaalonderzoek, corrosieproblemen, chemische simulaties of medicijnontwikkeling. Eerst wordt onderzocht welke delen van een probleem al met bestaande supercomputers kunnen worden opgelost. Alleen wanneer klassieke systemen tekortschieten, wordt gekeken welke rol quantumtechnologie kan spelen. Vervolgens wordt een digitaal model ontwikkeld van een hybride quantum/klassiek systeem dat specifiek voor die toepassing geschikt is. Volgens Kirk maakt deze aanpak zichtbaar of een oplossing technisch haalbaar én economisch rendabel is. Eventuele technologische tekortkomingen worden daarmee direct duidelijk en kunnen vervolgens gericht worden onderzocht. 

Medicijnontwikkeling als eerste doorbraak

De eerste sectoren waarin quantumcomputing daadwerkelijk voordeel kan opleveren, zijn volgens HPE gebieden waar quantummechanica zelf een centrale rol speelt. Kirk noemt daarbij onder meer medicijnontwikkeling, quantumchemie, materiaalkunde en gecondenseerde-materiefysica.  

In dergelijke toepassingen kan quantumcomputing complexe moleculaire interacties simuleren die voor klassieke systemen moeilijk of zeer kostbaar zijn. Daarbij verwacht HPE geen puur quantumoplossingen. Quantumcomputers zullen eerder fungeren als gespecialiseerde rekenmodules die gegevens genereren voor grotere AI- en HPC-omgevingen. Die combineren vervolgens de resultaten met machine learning om nieuwe inzichten en ontwerpen te creëren.

Nog een lange weg te gaan

Ondanks de snelle ontwikkelingen waarschuwt Kirk dat fouttolerante quantumcomputers nog aanzienlijke technische uitdagingen kennen. Volgens hem is er geen enkele doorbraak die alle problemen oplost. Elke schaalvergroting, van honderden naar duizenden, tienduizenden en uiteindelijk miljoenen qubits, introduceert nieuwe vraagstukken rond foutcorrectie, fabricage, besturing en systeemarchitectuur.  

Om die uitdagingen aan te pakken werkt HPE samen met universiteiten, nationale onderzoeksinstituten en industriepartners binnen de Quantum Scaling Alliance. Het uiteindelijke doel is een quantum-supercomputer waarin quantumprocessoren, AI en klassieke HPC-technologie naadloos samenwerken. Volgens Kirk ligt juist in die combinatie de sleutel tot de volgende generatie wetenschappelijke en industriële doorbraken.