Taskforce moet overheid verkleinen en digitalisering versnellen

Volgens staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid) is de operatie noodzakelijk, maar vergt dit een lange adem. "We kunnen niet alles in één keer oplossen, maar we kunnen wel nu al elke dag stappen zetten om het beter te doen. Mensen en bedrijven moeten zo snel mogelijk het verschil gaan merken", aldus Van der Burg.

Jaarlijks 500 regels schrappen

Een van de meest concrete maatregelen is de introductie van een jaarlijkse vereenvoudigingswet. Met deze wet moeten structureel overbodige wet- en regelgeving worden afgeschaft, met als doel om elk jaar minimaal 500 regels te schrappen of te vereenvoudigen. Ook complexe en veelbesproken wetten zoals de Omgevingswet en de Wet open overheid (Woo) worden in dit kader kritisch tegen het licht gehouden.

Daarnaast moet de overheid voor burgers en bedrijven meer als één organisatie gaan functioneren. Om dit te bereiken, moeten instanties zoals de Belastingdienst, de Kamer van Koophandel en gemeenten eenvoudiger gegevens met elkaar kunnen delen. Dit moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat ondernemers in financiële nood sneller de juiste ondersteuning krijgen. In een aantal gemeenten zijn hiervoor inmiddels speciale hulpteams gestart. Bovendien wordt deze zomer de Nederlandse Digitale Dienst opgericht, die de digitalisering binnen de overheid via gedeelde standaarden en technologie moet versnellen.

Sanering in overhead en externe inhuur

De taskforce, waarin naast Van der Burg ook de staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit en de ministers van Financiën, Binnenlandse Zaken en Economische Zaken zitting hebben, richt de pijlen tevens op de eigen organisatie. Momenteel bestaat de helft van de banen bij de ministeries uit overheadfuncties, zoals management en ondersteunende diensten. Het kabinet wil dit percentage stapsgewijs terugbrengen naar ongeveer 35 procent, waarbij onder meer de inzet van kunstmatige intelligentie (AI) moet helpen om processen efficiënter in te richten.

Tegelijkertijd wordt de externe inhuur aan banden gelegd; deze mag in de toekomst nog maximaal 10 procent van de totale personele uitgaven bedragen. Ook het toezichtstelsel wordt hervormd om de administratieve druk en 'controle om de controle' te verminderen.

De maatregelen moeten niet alleen leiden tot een slagvaardigere organisatie, maar leveren ook een forse bezuiniging op. De efficiencytaakstelling moet vanaf 2030 structureel 0,4 miljard euro per jaar opleveren, terwijl de specifieke taakstelling voor de Slagvaardige Overheid tegen die tijd moet oplopen tot 1 miljard euro per jaar.