Witold Kepinski - 02 juli 2026

Rijksoverheid verkent alternatieven voor server virtualisatie

De Rijksoverheid intensiveert haar koers naar meer digitale autonomie en soevereiniteit. Met de publicatie van het strategische rapport 'Op weg naar Weerbare Virtualisatie' zet het Rijk de eerste formele stappen om de sterke afhankelijkheid van dominante marktpartijen op het gebied van servervirtualisatiesoftware te doorbreken. Het rapport dient als fundament voor de toekomstige besluitvorming over hoe de overheid moet omgaan met haar IT-infrastructuur in het datacenter, waarbij de focus verschuift naar kostenbeheersing, continuïteit en risicospreiding.

Rijksoverheid verkent alternatieven voor server virtualisatie image

De aanleiding voor het grootschalige onderzoek ligt in een opeenstapeling van marktveranderingen die de kwetsbaarheid van de overheidscentres blootlegt. Servervirtualisatiesoftware is de absolute spil van de moderne overheids-IT; het deelt fysieke servers op in logisch gescheiden virtuele machines (VM's) om rekenkracht optimaal te benutten, aldus de Rijksoverheid.

Recente marktontwikkelingen — waaronder ingrijpende wijzigingen in licentiemodellen en drastische prijsverhogingen door grote techleveranciers (zoals van Broadcom VMware) — hebben het risico op een dwingende vendor lock-in vergroot, aldus de Rijksoverheid. Gecombineerd met toenemende geopolitieke onzekerheden dwingt dit de overheid tot het maken van bewuste, strategische keuzes om de continuïteit van de publieke dienstverlening te waarborgen.

Inkoopkracht

Het rapport is nauw verweven met de doelstellingen van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Digitale autonomie is volgens de opstellers van het rapport geen puur technologisch vraagstuk, maar vraagt om een drastische omslag in de interne samenwerking. Om meer regie te krijgen op de digitale infrastructuur moet de overheid als één blok gaan optrekken in de markt. Dit wil het Rijk realiseren door strikte open standaarden te delen, architectuurkeuzes centraal af te stemmen en de gezamenlijke inkoopkracht te bundelen.

De publicatie is nadrukkelijk niet alleen bedoeld voor de departementen binnen de Rijksoverheid zelf, maar wordt ook direct gedeeld met medeoverheden zoals provincies en gemeenten. 

Door gezamenlijk het gesprek aan te gaan over infrastructuur- en virtualisatiekeuzes, wil de overheid doelmatiger omgaan met publieke middelen en voorkomen dat lagere overheden individueel de dupe worden van monopolistisch gedrag in de softwaremarkt. Het rapport 'Op weg naar Weerbare Virtualisatie' markeert hiermee het begin van een bredere transitie naar opensource-alternatieven en soevereine cloudoplossingen binnen de publieke sector, aldus de Rijksoverheid.

Aces Direct BW + BN Gartner IT Symposium Barcelona 06-2026 AI BW + BN
Aces Direct BW + BN