Nederland is koploper in EU met digitale overheid

De score van Nederland steeg dit jaar van 81,7 naar 85,2 op een schaal van 100, gebaseerd op ruim 20 indicatoren. Ter vergelijking: het Europese gemiddelde steeg van 74,7 naar 76,6. De sterke positie is onder meer te danken aan de goed ontwikkelde onlinedienstverlening, die zowel door de Rijksoverheid als door provincies en gemeenten wordt aangeboden voor burgers en bedrijven.

Technologische basisvoorwaarden

Nederland scoort met name hoog op technologische basisvoorwaarden. Zo voldoet 79% van de Nederlandse overheidswebsites aan gangbare securitystandaarden, tegenover 47% in de rest van de EU. Dit komt doordat Nederland actief inzet op monitoring en het toetsen van de veiligheid achter publieke websites. Ook speelt een groeiend bewustzijn over cybersecurity een rol, zowel binnen de overheid als richting burgers.

Het onderzoek wijst op twee belangrijke uitdagingen voor de toekomst. Allereerst is er aandacht nodig voor digitale soevereiniteit: de controle over de infrastructuur achter publieke diensten. Momenteel draait meer dan de helft (56%) van de Nederlandse overheidswebsites op servers van niet-Europese aanbieders. Het consortium adviseert om vaker gebruik te maken van Europese servers, bijvoorbeeld via European Digital Infrastructure Consortia.

Daarnaast is grensoverschrijdende dienstverlening een punt van aandacht. Digitale diensten die goed werken voor nationale gebruikers, zouden verder ontwikkeld moeten worden voor internationale gebruikers. Hiervoor zijn gezamenlijke, interoperabele oplossingen nodig, bijvoorbeeld voor eID’s, digitale wallets en de uitwisseling van diploma’s en andere persoonlijke documenten.

Kwaliteit boven kwantiteit

Naast de Europese doelstelling om alle 96 gemeten publieke diensten online beschikbaar te stellen, groeit de nadruk op kwaliteit. Nederland loopt voorop als het gaat om webtoegankelijkheid, maar er blijven uitdagingen bestaan op het gebied van kleurcontrast, alternatieve teksten bij afbeeldingen en het inrichten van websites voor schermlezers en spraaktechnologie. AI-agents en chatbots kunnen de toegankelijkheid vergroten, mits zij gebruikers daadwerkelijk ondersteunen bij het afronden van een dienst. De meeste chatbots zijn echter nog onvolwassen. De uitdaging ligt daarom niet in meer technologie, maar in begrijpelijke en bruikbare digitale dienstverlening.