Rijksoverheid zet in op regie en eigen datacenters
Het Nederlandse kabinet wil de transitie naar digitale soevereiniteit versnellen door een eigen, streng beveiligde overheidsclouddienst op te zetten. Dit schrijft staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) in een brief aan de Tweede Kamer over de voortgang van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). De huidige afhankelijkheid van met name Amerikaanse cloudleveranciers is volgens het kabinet geopolitiek en strategisch niet langer houdbaar.
Huisvesting in eigen datacenters
De voorkeursroute van het kabinet, die steunt op advies van onderzoeksbureau Gartner, houdt in dat de nieuwe clouddienst onder centrale regie wordt opgebouwd. De hardware, fysieke toegang en juridische controle moeten zo veel mogelijk worden ondergebracht in de bestaande overheidsdatacenters (ODC’s).
Om leveranciersafhankelijkheid (lock-in) te minimaliseren, wordt de technische basis van de cloud ontwikkeld op basis van open-source software. Er wordt momenteel gewerkt aan een ontwerp voor een containerplatform dat voldoet aan de zogenaamde 'Haven'-standaard.
Eerste toepassingen eind 2026
De ontwikkeling is inmiddels gestart met een Proof of Concept via Digilab, uitgevoerd door de Nederlandse Digitale Dienst. Als de tests succesvol verlopen, moeten eind 2026 de eerste applicaties van de overheid op deze soevereine cloudomgeving draaien. Voor de uiteindelijke opschaling naar een grootschalige productieomgeving wordt een sourcingtraject gestart waarbij ook de markt wordt betrokken.
Hoewel de regie strikt bij de overheid blijft, sluit het kabinet samenwerking met marktpartijen, het onderwijs en kennisinstellingen niet uit. Hun expertise is hard nodig bij de verdere uitwerking.
Financiële transitie
De staatssecretaris benadrukt dat de overgang ingrijpend en financieel complex zal zijn. De clouddienst kan alleen slagen als overheidsinstanties hun bestaande infrastructuurbudgetten inbrengen om de structurele exploitatie te bekostigen. Hoe de eenmalige opstartkosten vooraf worden gefinancierd, wordt in de volgende fase uitgewerkt. Het kabinet zal de Tweede Kamer voor het kerstreces opnieuw informeren over de voortgang.
Meer over soevereine cloud
Over Witold Kepinski
