Microsoft E7 model en AI-kosten dwingt CIO tot FinOps discipline

De Vendor Observatory van de Beltug, in samenwerking met Leadout, signaleert drie duidelijke verschuivingen in de markt: een exponentieel toenemende complexiteit, een agressieve AI-gedreven productevolutie en groeiende uitdagingen op het gebied van kostenbeheersing en governance. "De uitdaging is niet langer om toegang te krijgen tot de technologie", zo vatte een van de deelnemers het samen. "Het gaat erom controle te houden over de kosten, de scope en de langetermijnverplichtingen."

Verschuiving in de onderhandelingsdynamiek

De tijd dat IT-inkopers met Microsoft puur over kortingspercentages onderhandelden, is voorbij. Gesprekken gaan vandaag de dag over het voorkomen van scope creep (het ongemerkt uitdijen van de contractomvang). Microsoft zet steeds vaker in op geavanceerde bundelstrategieën, add-ons op basis van consumptie en het gebruik van telemetry- en verbruiksdata als hefboom tijdens onderhandelingen.

Tegelijkertijd strooit de techreus met incentives zoals ECIF-financiering (End Customer Investment Funds) om de adoptie van nieuwe cloud- en AI-diensten aan te jagen. Veel organisaties blijken zich echter onvoldoende bewust van deze mechanismen, waardoor ze deze niet effectief kunnen uitnutten.

Van licenties naar consumptie: de komst van 'E7'

Er is een onmiskenbare verschuiving gaande van voorspelbare, vaste licentiemodellen naar variabele, op consumptie gebaseerde kostenstructuren. Dit is onder meer zichtbaar in de introductie van het zogeheten E7-model (het traditionele E5-pakket, aangevuld met Copilot en geavanceerde AI-functionaliteiten). Microsoft positioneert E7 inmiddels als de nieuwe standaard voor de digitale werkplek.

Omdat deze moderne AI-diensten afgerekend worden op basis van daadwerkelijk verbruik (tokens), ontstaan er volgens Beltug-leden grote uitdagingen:

Onzichtbare kosten: Kosten die pas aan de oppervlakte komen zodra een AI-toepassing binnen de organisatie wordt opgeschaald.

Onvoorspelbare budgettering: Budgetten worden grillig, wat een hoge mate van FinOps-maturity (het financieel managen van cloudkosten) vereist.

Nieuwe ROI-calculatie: De Return on Investment (ROI) moet worden berekend op basis van daadwerkelijk operationeel gebruik, in plaats van op het aantal aangeschafte licenties.

Cautieuze adoptie van Copilot door onduidelijke ROI

Ondanks de enorme marketingdruk vanuit Microsoft verloopt de uitrol van Microsoft Copilot in de praktijk opvallend gematigd. Organisaties houden de hand op de knip en grootschalige implementaties blijven uit omdat de businesscase simpelweg onduidelijk is. Microsoft probeert de markt nu te stimuleren met tijdelijke kortingen, maar IT-leiders lopen tegen fundamentele barrières aan:

Gebrekkige tooling: De rapportages die Microsoft levert om de bedrijfswaarde van AI te meten zijn te binair. Ze bieden nauwelijks diepgaand inzicht in de werkelijke productiviteitswinst.

Te snelle evolutie: De AI-modellen veranderen zo snel dat het riskant is om langdurige contractuele verplichtingen aan te gaan.

Security & Lock-in: Zorgen over databeveiliging en een te grote leveranciersafhankelijkheid blijven grote struikelblokken. Het advies vanuit de Observatory is dan ook helder: laat het enthousiasme voor AI de ROI-discipline niet overvleugelen.

Alternatieven voor Unified Support

Ook Microsoft Unified Support ligt onder een vergrootglas. Veel enterprise-organisaties heroverwegen deze contracten omdat de kosten in hun ogen niet langer in verhouding staan tot de geleverde waarde. Er is een duidelijke trend zichtbaar waarbij bedrijven overstappen naar onafhankelijke third-party support providers. Beltug adviseert leden om het eerste voorstel van Microsoft nooit als uitgangspunt te accepteren, maar om alle aannames en de voorgestelde scope vanaf het begin agressief uit te dagen.

Conclusie: discipline wint van momentum

De slotsom van de Vendor Observatory is dat organisaties veel strengere discipline moeten aan de dag leggen. Microsoft is weliswaar niet per se de meest agressieve leverancier in de markt, maar het ecosysteem breidt zich zo snel uit dat wildgroei op de loer ligt. Om grip te houden moeten IT-inkoop, de business en IT-architecten op één lijn gaan zitten. Een goede uitkomst valt of staat met een ijzersterke voorbereiding, structuur en de durf om alternatieve AI-aanbieders te overwegen om de lock-in te doorbreken.