Europese Commissie: Ontwerp van Facebook en Instagram mogelijk in strijd met DSA

Dit zijn de voorlopige conclusies van de Europese Commissie van een onderzoek naar het ontwerp van Instagram en Facebook. Uit de risicoanalyse van de Commissie komt naar voren dat Meta onvoldoende aandacht heeft besteed aan de impact van deze ontwerpkenmerken. Zo dragen functies als oneindig scrollen en autoplay ertoe bij dat gebruikers continu nieuwe content te zien krijgen, wat kan leiden tot ongezonde gewoonten en dwangmatig gebruik. Daarnaast heeft Meta volgens de Commissie onvoldoende rekening gehouden met beschikbare informatie over het nachtelijke gebruik van Instagram en Facebook door minderjarigen en hoe de optimalisatie van formaten zoals reels en stories kan leiden tot excessief of dwangmatig gebruik.

Meta nam eerder al maatregelen om de zorgen weg te nemen. De Europese Commissie concludeert echter dat deze onvoldoende effectief zijn. Zo kunnen de tijdsbeheersingstools van Instagram en Facebook, waaronder die voor tieners, gemakkelijk worden genegeerd en leiden ze niet tot een significante vermindering van het gebruik. Daarnaast zijn de controlemogelijkheden voor ouders volgens de Commissie alleen effectief als ouders en verzorgers over voldoende technische kennis beschikken en bereid zijn om tijd en moeite te investeren om deze te begrijpen. Ook de bewustwordingscampagnes, zoals tips en links naar geestelijke gezondheidsbronnen via een apart ‘veiligheidspagina’, zouden de risico’s van het verslavende ontwerp onvoldoende mitigeren.

'Ontwerpwijzigingen zijn noodzakelijk'

De Commissie is van oordeel dat Meta ontwerpwijzigingen moet doorvoeren, zoals het standaard uitschakelen van verslavende functies als autoplay en oneindig scrollen, het implementeren van effectieve ‘schermtijdpauzes’ en het aanpassen van het aanbevelingssysteem om minder gericht te zijn op gebruikersbetrokkenheid.

De voorlopige bevindingen zijn nog niet definitief. Meta krijgt nu de mogelijkheid om zijn verdediging te voeren, door de onderzoeksdocumenten in te zien en schriftelijk te reageren op de voorlopige conclusies. Tegelijkertijd wordt het Europees Bureau voor Digitale Diensten geraadpleegd. Mocht de Commissie uiteindelijk tot dezelfde conclusie komen, kan Meta een boete opgelegd krijgen die kan oplopen tot maximaal 6% van de wereldwijde jaaromzet van Meta.