Toezichthouders kritisch over buitenlandse afhankelijkheid van bedrijven en overheden

Dit staat in het rapport ‘De route naar digitale autonomie’, opgesteld door de Autoriteit Consument & Markt (ACM), de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), De Nederlandsche Bank (DNB) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Het rapport is overhandigd aan staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit).

De toezichthouders wijzen op de risico’s van afhankelijkheid van een beperkt aantal IT-dienstverleners. Verstoringen, cyberincidenten en geopolitieke ontwikkelingen kunnen grote gevolgen hebben voor bedrijven, overheden en de samenleving. Daarnaast beperkt een sterke afhankelijkheid van niet-Europese aanbieders de keuzevrijheid en maakt het overstappen naar een andere leverancier kostbaar en complex.

Keuzevrijheid en regie

Digitale autonomie draait om keuzevrijheid en regie voor organisaties die IT-diensten gebruiken, met als doel hun weerbaarheid te vergroten. Het gaat niet om volledige technologische onafhankelijkheid, maar wel om open IT-architectuur en keuzes die samenwerking tussen verschillende IT-leveranciers, overstapmogelijkheden en concurrentie bevorderen.

De toezichthouders doen verschillende aanbevelingen om de digitale autonomie te versterken. Zo kan de overheid een stimulerende rol vervullen door de vraag naar nieuwe Europese digitale diensten te bundelen en als eerste afnemer op te treden. Overheden en bedrijven wordt geadviseerd om bij de inkoop van IT-diensten eisen te stellen aan open standaarden, interoperabiliteit en de mogelijkheid om eenvoudig van leverancier te wisselen. Bedrijven kunnen binnen sectoren samenwerken en als eerste afnemers optreden voor sectorspecifieke IT-diensten, binnen de kaders van de concurrentieregels. IT-aanbieders worden opgeroepen om meer samen te werken aan sterke Europese alternatieven die bijdragen aan keuzevrijheid en digitale weerbaarheid.

De oproep sluit aan bij de bredere ontwikkeling om digitale risico’s beter te beheersen. Ook de Digital Operational Resilience Act (DORA) en de nieuwe Cyberbeveiligingswet (NIS2-richtlijn), die per 15 augustus van kracht is, leggen nadruk op het beheersen van risico’s in de toeleveringsketen en het versterken van de weerbaarheid van essentiële en belangrijke organisaties. Het verminderen van ongewenste afhankelijkheden en het vergroten van de mogelijkheden om over te stappen naar alternatieve aanbieders kunnen hieraan bijdragen.