Open-weight modellen winnen terrein

Dit blijkt uit de AI Gateway Production Index van Vercel. In juni steeg het totale AI-gebruik via AI Gateway aanzienlijk: het aantal verwerkte AI-tokens nam met 29 procent toe ten opzichte van mei, terwijl de totale uitgaven aan AI met 27 procent stegen.

Opmars van open-weight modellen

De opmars van open-weight modellen is opvallend. Waar deze modellen in april nog 11 procent van alle verwerkte AI-tokens voor hun rekening namen, was dit aandeel in juni opgelopen naar 29 procent. Toch vertegenwoordigen zij minder dan 4 procent van de totale AI-uitgaven. Dit betekent dat open-weight modellen inmiddels bijna een derde van alle AI-workloads verwerken, terwijl ze slechts een klein deel van de totale kosten voor hun rekening nemen.

De groei wordt vooral gedreven door DeepSeek. Het Chinese model is inmiddels verantwoordelijk voor 22,6 procent van alle AI-tokens via AI Gateway en is daarmee uitgegroeid tot de op twee na grootste speler. Ook het onlangs gelanceerde GLM 5.2 van het Chinese Z.ai werd snel geadopteerd. Volgens Vercel draait inmiddels ongeveer één op de acht organisaties een open-weight model in productie. Als deze groei doorzet, zal een open-weight aanbieder binnenkort de op één na grootste speler zijn op AI Gateway, gemeten naar gebruiksvolume.

Meeste geld gaat naar Amerikaanse AI-bedrijven

Ondanks de snelle groei van open-weight modellen gaat het grootste deel van de AI-investeringen nog steeds naar Amerikaanse AI-aanbieders. De vier grootste Amerikaanse AI-labs zijn gezamenlijk goed voor 95 procent van alle uitgaven via AI Gateway. Anthropic neemt daarbij alleen al 61 procent van alle AI-uitgaven voor zijn rekening, terwijl het slechts 32 procent van het totale tokenvolume verwerkt.

Bij bedrijfskritische toepassingen zoals softwareontwikkeling, AI-agents en backoffice-automatisering loopt dit aandeel zelfs op tot meer dan 70 procent. Dit laat zien dat organisaties onderscheid maken tussen experimenteren en productie. Voor toepassingen waarbij betrouwbaarheid direct impact heeft op bedrijfsprocessen, blijven bedrijven bereid te investeren in de duurste modellen.

AI-aanbieders vaker gecombineerd

Uit de data blijkt dat organisaties steeds vaker verschillende AI-aanbieders combineren. Waar Anthropic de dominante speler is voor tekst, voert OpenAI de markt aan voor beeldgeneratie en zijn Chinese aanbieders momenteel leidend bij AI-videogeneratie. Volgens Vercel verdwijnt daarmee het idee dat één AI-model alle toepassingen kan bedienen. Organisaties bouwen steeds vaker een AI-architectuur waarin meerdere modellen naast elkaar worden ingezet, afhankelijk van kosten, prestaties en het type toepassing.

Harpreet Arora, Head of Agentic Infrastructure bij Vercel: "Prijs bepaalt in toenemende mate de modelkeuze. Voor toepassingen waarbij maximale prestaties niet noodzakelijk zijn, kiezen organisaties steeds vaker voor het meest kostenefficiënte model dat aan de eisen voldoet. De recente golf van AI-modellen uit China profiteert van die ontwikkeling. Tegelijkertijd blijven privacy en datasoevereiniteit voor onze klanten belangrijke voorwaarden bij de inzet van deze modellen in productieomgevingen."