EU wil zeven AI-gigafabrieken bouwen

Het project wordt gedragen door het bedrijfsleven en krijgt tot 10 miljard euro aan Europese en nationale financiering. Daarmee moet minstens 20 miljard euro aan private investeringen worden losgemaakt. De gigafabrieken moeten bedrijven, universiteiten en overheden toegang geven tot infrastructuur voor het trainen en toepassen van geavanceerde AI-modellen.

Technologische positie versterken

De fabrieken combineren geavanceerde AI-chips, software, snelle dataverbindingen en energiezuinige datacenters. Samen met een bestaand netwerk van negentien kleinere AI-fabrieken moeten ze de technologische positie van Europa versterken. Ontwikkelde AI-technologie moet voldoen aan Europese regels op het gebied van gegevensbescherming, veiligheid en ethiek.

Consortia of speciale samenwerkingsverbanden van bedrijven, overheidsinstanties en investeerders kunnen een aanvraag indienen. Een gigafabriek kan op één locatie in een lidstaat komen, over meerdere locaties in een land verspreid zijn, of zich uitstrekken over meerdere lidstaten. Voorstellen worden onderling met elkaar vergeleken en beoordeeld.

Achttien lidstaten hebben een gezamenlijke inkoopovereenkomst getekend met de Europese gemeenschappelijke onderneming voor supercomputers (EuroHPC JU): Kroatië, Tsjechië, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Polen, Portugal, Slowakije, Spanje en Zweden. De aanbesteding kent twee ontwikkelfases en twee categorieën projecten.

Maximaal 100 miljoen euro per project

In de eerste categorie kunnen tot vier projecten worden geselecteerd, elk met recht op maximaal 100 miljoen euro EU-financiering in de eerste fase en tot 400 miljoen euro extra in de tweede fase. Deze fabrieken moeten minimaal evenveel geavanceerde AI-chips inzetten als nu in Europa's krachtigste AI-fabriek staan, oplopend tot drie keer zoveel in de tweede fase. De tweede categorie omvat tot drie projecten met maximaal 200 miljoen euro in de eerste fase en tot 800 miljoen euro extra in de tweede fase, waarbij de chipcapaciteit moet oplopen tot minstens vier keer het huidige niveau.

Consortia mogen hardware inkopen bij leveranciers in Europa of bij gelijkgestemde landen, met ruimte voor Europese start-ups en scale-ups in de toeleveringsketen. Daarnaast heeft de Europese Commissie, als vervolg op de handelsovereenkomst tussen de EU en de Verenigde Staten, intentieverklaringen getekend met de Amerikaanse hardwareleveranciers AMD, Nvidia en Qualcomm om de toegang tot benodigde apparatuur te waarborgen.

De aanbesteding sluit op 12 november 2026. De gunning, begeleid door EuroHPC JU, wordt begin 2027 verwacht, waarna de bouw dat jaar kan beginnen. Geselecteerde gigafabrieken moeten uiterlijk achttien maanden na ondertekening operationeel zijn.