Nieuwe cyberwet treft gemeenten direct
Sinds 15 augustus 2026 zijn de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) gelijktijdig van kracht. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) waarschuwt alle gemeentebesturen dat de wetgeving per direct geldt, zonder overgangstermijn. Door de invoering van de Europese NIS2- en CER-richtlijnen worden gemeenten aangemerkt als ‘essentiële entiteit’ en gelden er strengere eisen en sancties bij niet-naleving.
De wetten moeten de overheid en vitale infrastructuur beter beschermen tegen cyberaanvallen, fysieke sabotage en ketenverstoringen. Niet alleen traditionele IT-systemen, maar ook operationele technologie (OT) voor het aansturen van bruggen, sluizen en verkeerslichten vallen onder de verscherpte eisen zo meldt de VNG in een brief.
Bestuurlijke verantwoordelijkheid en verplichte training
Het college van B&W is primair verantwoordelijk voor het naleven van de wetgeving en de continuïteit van de dienstverlening. Alle wethouders en de burgemeester zijn wettelijk verplicht een gecertificeerde training te volgen om cyberrisico's beter te kunnen beoordelen. De gemeenteraad krijgt een striktere controlerende rol en moet digitale weerbaarheid structureel opnemen in de financiële planning.
Zorg-, meld- en registratieplicht
De Cyberbeveiligingswet legt gemeenten concrete verplichtingen op:
Zorgplicht: Het verplicht uitvoeren van een brede cyberrisicoanalyse en het doorvoeren van de vernieuwde Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2).
Meldplicht: Ernstige cyberincidenten die de continuïteit bedreigen, moeten binnen 24 uur gemeld worden via het portaal van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC).
Registratieplicht: Bestuurders moeten hun organisatie inschrijven in het landelijke entiteitenregister van het NCSC.
Het toezicht op de naleving wordt uitgevoerd door de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI), die inspecties kan uitvoeren en bij overtredingen handhavend mag optreden. De VNG roept gemeenten op om op korte termijn extra capaciteit, middelen en expertise vrij te maken om aan de verplichtingen te voldoen.