Vertraging over datakluis Belastingdienst spijt kabinet

De beantwoording volgt op felle kritiek naar aanleiding van een onafhankelijk rapport van accountantskantoor BDO. Uit dat onderzoek bleek dat een medewerker van de fiscus al in juni 2022 — tijdens de stukkenverzameling voor de Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening (PEFD) — tweemaal aan de bel trok over het bestaan van de datakluis. Dit signaal werd destijds niet opgevolgd.

Omdat de zoekploeg van de fiscus destijds niet zocht op HTML-verwijzingsbestanden, bleef de datakluis — die in 2019 werd ingericht om te voldoen aan de AVG en Archiefwet op de netwerkschijven — volledig buiten schot.

'Spijt van trage informatievoorziening'

Hoewel bewindspersonen al op 31 juli 2025 via een ambtelijke nota werden geïnformeerd over het bestaan van de kluis, werd de Kamer pas op 15 april 2026 officieel ingelicht. De staatssecretarissen bieden daarvoor nu expliciet hun excuses aan:

"De Tweede Kamer had eerder geïnformeerd moeten worden en dat spijt ons. We realiseren ons ook goed dat we na de Toeslagenaffaire de schijn tegen hebben. Het is zeer ongelukkig dat juist in deze kwestie mogelijk opnieuw documenten niet zijn gedeeld met de Tweede Kamer."

Volgens het kabinet duurde het negen maanden voordat de Kamer werd ingelicht omdat er eerst steekproeven moesten worden uitgevoerd om de inhoud en reikwijdte van de kluis te doorgronden. Pas eind 2025 en begin 2026 werd formeel bevestigd dat er inderdaad informatie in de kluis zat die aan de enquêtecommissie had moeten worden overgedragen.

Geen aanwijzingen voor misdrijven of meineed

De PVV-fractie vroeg in haar vragenreeks onder meer of het achterhouden van de documenten leidt tot strafbare feiten, ambtsmisdrijven of meineed (artikel 207 Wetboek van Strafrecht) door getuigen die onder ede zijn gehoord.

Het kabinet weerspreekt dat er aanwijzingen zijn dat er bewust informatie is achtergehouden:

Geen opzet: Uit het BDO-rapport blijkt niet dat er opzettelijk gehandeld is om de Kamer te misleiden, gegevens te verbergen of belastingplichtigen te benadelen.

Geen strafrechtelijke stappen: Het kabinet ziet op dit moment geen aanleiding om aangifte te doen of onderzoek te laten doen naar meineed.

Publicatie in reces: Dat het BDO-rapport op 10 juli 2026 vlak na de start van het zomerreces werd gepubliceerd, was volgens de bewindspersonen geen ontwijkingsstrategie, maar het nakomen van de toezegging om het rapport direct na ontvangst (6 juli) met de Kamer te delen.

Onafhankelijke commissie en inzage in concepten

Om de inhoud van de datakluis — die miljoenen ongestructureerde bestanden van netwerkschijven bevat — alsnog transparant te beoordelen, stelt het kabinet per 1 oktober 2026 een externe commissie in. Deze commissie staat onder voorzitterschap van voormalig Kamerlid Senna Maatoug.

Daarnaast doet het kabinet een opmerkelijke toezegging om de transparantie te herstellen: hoewel het ongebruikelijk is om conceptrapporten vrij te geven, organiseert het ministerie samen met BDO een vertrouwelijk inzagemoment. Kamerleden krijgen daardoor inzage in de eerdere conceptversies van het BDO-rapport en de schriftelijke feedback die vanuit de Belastingdienst is gegeven.

Wanneer gedupeerde toeslagenouders of andere burgers specifieke inzage kunnen krijgen in documenten die op hen betrekking hebben, hangt af van het indexeringsproces. De Belastingdienst werkt op dit moment aan het doorzoekbaar maken van de kluis.