Witold Kepinski - 26 augustus 2026

VNG stapt in EuropAI

Nederland, België, Luxemburg en Denemarken gaan binnen het nieuwe Europese initiatief EuropAI nauw samenwerken aan de ontwikkeling van betrouwbare en soevereine generatieve AI-toepassingen voor de publieke sector. Het project heeft officieel een Europese subsidieovereenkomst ontvangen en loopt tot en met juli 2029. Namens de Nederlandse gemeenten is de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) nauw betrokken als consortiumpartner.

VNG stapt in EuropAI image

Het initiatief speelt in op de uitdagingen waar veel lokale overheden mee kampen bij de inzet van kunstmatige intelligentie. Vragen rondom privacy, informatiebeveiliging, Europese wetgeving en de afhankelijkheid van grote, niet-Europese technologiebedrijven staan hierbij centraal. EuropAI moet voorkomen dat individuele gemeenten telkens opnieuw het wiel hoeven uit te vinden.

Gezamenlijke infrastructuur en pilots

Binnen het project gaan overheden en publieke organisaties kennis en middelen delen om AI-toepassingen gezamenlijk in te kopen, te ontwikkelen en te testen. Er wordt gewerkt aan een gedeelde infrastructuur, implementatieblauwdrukken en vaste complianceverklaringen. 

De concrete toepassingen worden beproefd binnen drie specifieke gemeentelijke domeinen:

Juridische en administratieve vereenvoudiging: Het stroomlijnen van interne processen en regelgeving.

Stedelijke analyse en ruimtelijke ordening: De inzet van AI voor data-analyses binnen de fysieke leefomgeving.

Digitale assistenten: De verbetering van de communicatie en het directe contact met inwoners.

Van hackathon tot Europees netwerk

De basis voor de Nederlandse deelname werd gelegd tijdens een hackathon bij de Provincie Zuid-Holland, mede georganiseerd door de VNG. Onder het motto 'Schrijf geen memo, maak een demo' bouwden deelnemers een eerste AI-platform voor de overheid. Deze opzet diende als basis voor de uiteindelijke pitch richting het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), dat het project nu coördineert.

EuropAI maakt deel uit van het bredere Europese GenAI4EU-netwerk en sluit aan bij de Nederlandse Digitaliseringsstrategie. De VNG zal gedurende de looptijd van het project de specifieke behoeften van gemeenten inbrengen bij het opstellen van het gezamenlijke implementatiekader.

Thinkwise DNA BN + BW TechEx Europe BW +BN
PQR IT op 't Slot BN