Stapelen van risico's legt kwetsbaarheid in de boardroom bloot
Organisaties zijn onvoldoende voorbereid op de impact van gelijktijdige crises. Waar toezichthouders en bestuurders de vinger op de zere plek leggen bij digitale dreigingen en geopolitiek, blijkt vooral het samenkomen van meerdere risico’s een gevaarlijke blinde vlek.
Dat blijkt uit de nieuwste editie van het jaarlijkse Grant Thornton Commissarissen Benchmarkonderzoek van Board in Balance, waarin bijna 200 commissarissen, bestuurders, rvc-secretarissen en internal auditors hun visie delen over de uitdagingen van vandaag en morgen.
Samenlopende risico's vragen om actie
De grootste veranderbehoefte ligt dit jaar bij het scenario waarin verstoringen op hetzelfde moment optreden. Een langdurige combinatie van stroom- en internetuitval legt bij veel organisaties de kwetsbaarheid bloot. De voorbereiding op zulke ketenreacties schiet tekort, terwijl de impact op de continuïteit van de organisatie verwoestend kan zijn. Het wachten is op een inhaalslag waarin weerbaarheid centraal staat.
Blind vertrouwen in technologie
Ook op het gebied van digitalisering en kunstmatige intelligentie (AI) is er werk aan de winkel. AI staat inmiddels stevig op de agenda van de boardroom, maar toezichthouders schieten nog tekort in hun kennis van de specifieke kansen, risico's en beheersmaatregelen.
Daarnaast groeit de zorg over de digitale afhankelijkheid van niet-Europese technologieën. Hoewel de afhankelijkheid van cruciale software en hardware groot is, onderzoeken weinig organisaties welke Europese alternatieven voorhanden zijn. De bereidheid om daadwerkelijk te investeren in alternatieve, onafhankelijke technologie blijft achter.
De spreekwoordelijke splinter en de balk
Opvallend zijn de resultaten over het onderlinge functioneren in de bestuurskamer. Commissarissen tonen zich aanzienlijk kritischer op de raad van bestuur (rvb) dan op hun eigen raad van commissarissen (rvc).
Toezicht op de rvb: Psychologische veiligheid en ruimte voor zelfreflectie binnen het bestuur vragen om dringende aandacht.
Functioneren van de rvc: Binnen de eigen toezichtsraad blijven jaarlijks terugkerende pijnpunten bestaan, zoals het waarborgen van een gelijkwaardige inbreng van alle commissarissen en het borgen van permanente educatie.
Goed toezicht draait in een steeds complexere wereld niet meer alleen om cijfers en protocollen. Een open bestuurscultuur, echte tegenspraak en de moed tot kritische zelfreflectie zijn de doorslaggevende factoren voor een wendbare organisatie.