EU en Groenland slaan handen ineen voor kritieke grondstoffen en energie

De samenwerking bouwt voort op een eerdere overeenkomst uit 2015 en richt zich op de groeiende geopolitieke en economische betekenis van het Arctische gebied. De financiering is bedoeld voor projecten in 2026 en 2027, met een focus op infrastructuur, digitalisering, duurzame energie en kritieke grondstoffen, evenals lokale voorzieningen zoals huisvesting en toerisme.

Investeringen in satellieten, duurzame energie en grondstoffen

Het Global Gateway-pakket omvat concrete projecten verspreid over verschillende sleutelsectoren:

Digitale connectiviteit: In samenwerking met de Groenlandse telecomaanbieder Tusass wordt de satellietcapaciteit de komende vijf jaar uitgebreid via Europese leveranciers. Dit moet de betrouwbaarheid van internetverbindingen in afgelegen nederzettingen, scholen en bedrijven verbeteren. Daarnaast wordt de haalbaarheid van datacenters onderzocht.

Kritieke grondstoffen: De EU en Groenland gaan duurzame mijnbouwprojecten ondersteunen om de toeleveringsketens naar de Europese industrie te versterken. Voorbeelden hiervan zijn het Malmbjerg-project en het Amitsoq-grafietproject van GreenRoc, dat door de EU is aangemerkt als strategisch project onder de Critical Raw Materials Act.

Duurzame energie: Het nutsbedrijf Nukissiorfiit ontvangt steun om energievoorzieningen in afgelegen dorpen te verduurzamen via hybride hernieuwbare systemen. Ook wordt gekeken naar uitbreiding van de Buksefjord-waterkrachtcentrale bij Nuuk.

Lokale economie en leefbaarheid: Restantmiddelen worden ingezet voor de modernisering van verouderde woningen en de ondersteuning van duurzaam toerisme om de lokale werkgelegenheid te stimuleren.

Versterking van de Arctische positie

Volgens de Europese Commissie onderstreept het investeringspakket de rol van Groenland als vertrouwde bondgenoot in het noordpoolgebied. Behalve de direct toegekende 200 miljoen euro heeft de EU binnen het huidige meerjarige financieel kader (2021-2027) reeds 225 miljoen euro gereserveerd voor Groenland, voornamelijk voor onderwijs en groene groei. Voor de periode 2028-2034 stelt de Commissie voor dit bedrag meer dan te verdubbelen naar 530 miljoen euro.

Aanvullend ontvangt Groenland via een duurzame visserijovereenkomst jaarlijks 17,3 miljoen euro van de EU ter ondersteuning van het beheer van visbestanden en kustgemeenschappen.