Gemeenten moeten AI-chatbots en deepfakes verplicht labelen
Gemeenten die gebruikmaken van kunstmatige intelligentie moeten inwoners en ondernemers daar in specifieke gevallen duidelijk over informeren. Daarnaast zijn lokale overheden verplicht om te investeren in de AI-geletterdheid van hun eigen personeel. Dat vloeit voort uit de Europese AI-verordening, de wet die strengere kaders stelt aan de ontwikkeling en inzet van AI-systemen binnen de Europese Unie, zo meldt de VNG.
De verplichting heeft tot doel de transparantie rondom gemeentelijke dienstverlening en communicatie te vergroten. Inwoners moeten direct kunnen herkennen wanneer zij te maken hebben met geautomatiseerde technologie zo meldt de VNG.
Verplichte herkenning bij chatbots, tekst en media
De informatieplicht geldt onder meer wanneer burgers communiceren met een gemeentelijke chatbot of wanneer er AI-toepassingen worden ingezet voor emotieherkenning en biometrische categorisering. Ook bij de inzet van AI-gegenereerde of -bewerkte audio, video en afbeeldingen op gemeentelijke communicatiekanalen — zoals de gemeentelijke website of e-mailnieuwsbrieven — moet het gebruik helder vermeld worden.
Bij beelden die door AI zijn gegenereerd of bewerkt, waaronder deepfakes, is een zichtbaar label verplicht. De Europese Unie heeft hiervoor speciale rechtenvrije pictogrammen beschikbaar gesteld. Tevens geldt de transparantie-eis voor AI-gegenereerde teksten die worden gebruikt om informatie van algemeen belang te verspreiden.
Uitzonderingen bij menselijke eindredactie en basistools
Niet elke AI-toepassing valt onder de strikte informatieplicht. Alledaagse toepassingen, zoals het gebruik van automatische spellingcontrole of de basisoptimalisatie van een foto, zijn vrijgesteld. Daarnaast kan de verplichting in bepaalde gevallen vervallen wanneer een menselijke medewerker de definitieve eindredactie voert en de volledige verantwoordelijkheid voor de gepubliceerde inhoud op zich neemt.
Verplichte bijscholing voor gemeentepersoneel
Naast transparantie richting de burger stelt de AI-verordening eisen aan het opleidingsniveau van gemeentelijk medewerkers. Ambtenaren moeten beschikken over voldoende kennis en vaardigheden om met AI-systemen te kunnen werken en de risico's ervan in te schatten.
Om gemeenten te ondersteunen bij deze bijscholingseis zijn gratis e-learnings ontwikkeld binnen de Basisopleiding AI Digitaal Vakmanschap. Deze cursussen richten zich op effectief werken met AI-assistenten en prompt-technieken, evenals het juridische en maatschappelijke kader rondom verantwoorde AI-inzet bij de overheid.
Meer over ai
Over Witold Kepinski
