AP: Verbied het gebruik van camerabrillen in huisregels

De toezichthouder komt met uitleg van de privacyregels omdat veel gebruikers van de brillen zich daar niet van bewust blijken te zijn. Ook mensen die toevallig en herkenbaar in beeld komen hebben recht op bescherming van hun privacy, benadrukt de waakhond. De toezichthouder onderzoekt nog welke mogelijkheden er zijn voor verdergaande maatregelen tegen camerabrillen en andere draagbare apparatuur met een camera.

Lijken steeds meer op gewone bril

Camerabrillen winnen snel aan populariteit: miljoenen consumenten hebben inmiddels een exemplaar en fabrikanten brengen steeds meer modellen op de markt. De brillen, in de volksmond ook wel 'gluurbrillen' genoemd, lijken steeds meer op gewone brillen. Daardoor wordt het voor omstanders moeilijker te zien of iemand alleen kijkt of ook filmt.

Volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) zijn beelden waarop iemand herkenbaar staat persoonsgegevens, ook als die beelden met een camerabril zijn gemaakt. Wie zulke beelden maakt, mag daar niet zomaar mee doen wat hij wil. Er moet een geldige grondslag zijn voor de verwerking van de gegevens en mensen moeten worden geïnformeerd over wat er met hun gegevens gebeurt.

Voor strikt persoonlijk of huishoudelijk gebruik geldt een uitzondering op deze regels. Zodra beelden openbaar worden gemaakt of breder worden gedeeld, vervalt die uitzondering. Foto's en video's waarop andere mensen herkenbaar staan, mogen dan alleen worden gedeeld, gepubliceerd of voor andere doeleinden gebruikt als de betrokkenen daarvoor toestemming hebben gegeven. In de openbare ruimte is het echter vaak praktisch onmogelijk om iedereen vooraf te informeren en om toestemming te vragen.

Lampje niet genoeg

Een camerabril bevat een camera en microfoons in het montuur en is meestal verbonden met de smartphone van de gebruiker. De meeste fabrikanten hebben een lampje in het montuur aangebracht dat brandt tijdens het filmen. Volgens de AP is zo'n lampje echter niet genoeg om mensen te informeren over de verwerking van hun persoonsgegevens. De Consumentenbond concludeerde onlangs dat het opnamelampje van een camerabril te manipuleren is en pleit voor een verbod op de huidige camerabril van Meta.

Op plekken als ziekenhuizen, rechtbanken en religieuze gebouwen moeten mensen erop kunnen vertrouwen dat zij niet ongemerkt worden gefilmd of geanalyseerd, benadrukt de AP. De toezichthouder adviseert eigenaren en beheerders van dergelijke locaties daarom om het dragen en gebruiken van camerabrillen in hun huisregels te verbieden.

Nieuwste brillen werken ook met AI

De nieuwste camerabrillen gaan verder dan fotograferen en filmen: ze werken met AI-systemen waarmee gebruikers vragen kunnen stellen over wat zij zien. Daarvoor worden beelden van de camera en geluid van de microfoons verwerkt. Ook wanneer geen foto of video wordt opgeslagen, kunnen bij zulke AI-functies persoonsgegevens van omstanders worden verwerkt, zonder dat die daar zelf voor hebben gekozen.

Volgens de AP ligt de verantwoordelijkheid voor privacy niet alleen bij de gebruiker. Ook fabrikanten en aanbieders moeten rekening houden met de bescherming van persoonsgegevens, bijvoorbeeld door duidelijk zichtbaar te maken wanneer een camera of AI-functie actief is, manipulatie van die signalering tegen te gaan en niet meer persoonsgegevens te verwerken dan noodzakelijk.