VNLOK daagt Meta voor de rechtbank Amsterdam wegens illegale gokreclames

Volgens VNLOK schieten de huidige inspanningen van Meta tekort. Uit onderzoeken van VNLOK blijkt keer op keer dat meer dan 90% van de onderzochte gokadvertenties op Facebook afkomstig was van illegale goksites. Slechts 11% van de illegale advertenties werd in mei door Meta verwijderd en 15% in juni. Omdat illegale advertenties vaak maar korte tijd online staan, komt verwijdering achteraf volgens VNLOK vaak te laat. Volgens VNLOK dient Meta pro-actiever en efficiënter op te treden tegen illegale advertenties voordat deze geplaatst worden.

‘Politiek signaal kan niet duidelijker’

“Wij hebben Meta herhaaldelijk gewezen op de omvang van het probleem en gevraagd om structureel mee te werken aan een oplossing. Dat heeft onvoldoende resultaat opgeleverd. Daarom leggen we de zaak nu aan de Nederlandse rechter voor,” zegt Björn Fuchs, voorzitter van VNLOK. “Tegelijkertijd zien we dat ook de Tweede Kamer de verantwoordelijkheid van platforms nadrukkelijk agendeert. Dat is een belangrijk signaal. Illegale gokaanbieders kunnen Nederlandse consumenten alleen bereiken door gebruik te maken van de infrastructuur van grote online platforms.”

De motie van Bikkers c.s. die dinsdag ter stemming ligt, vraagt om wettelijk vast te leggen dat online platforms zoals Meta zelf in overtreding zijn wanneer illegale gokreclames na herhaalde meldingen zichtbaar blijven. In die gevallen moet de Kansspelautoriteit de bevoegdheid krijgen om een boete of last onder dwangsom op te leggen.

Kansspelautoriteit moet niet wachten op nieuwe wetgeving

VNLOK is positief over de motie, maar roept de Kansspelautoriteit op om niet te wachten op nieuwe regelgeving en binnen de bestaande wettelijke mogelijkheden harder op te treden tegen partijen die illegaal online gokken faciliteren. “De Kansspelautoriteit doet al veel meldingen bij platforms. Maar als we zien hoeveel illegale advertenties ondanks die meldingen online verschijnen, is het tijd om een volgende stap te zetten,” zegt Fuchs. “De toezichthouder moet partijen die een rol spelen bij het bereiken van Nederlandse consumenten met illegaal aanbod nadrukkelijker aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Daar is geen wetswijziging voor nodig, die juridische mogelijkheden heeft de toezichthouder al.”

Volgens VNLOK moet die aanpak bovendien niet alleen op Meta zijn gericht. Ook andere platforms moeten worden aangesproken op de manier waarop illegale aanbieders hun diensten gebruiken om Nederlandse consumenten te bereiken. Illegale aanbieders maken gebruik van verschillende online routes: van advertenties en zoekresultaten tot misleidende doorverwijzingen en Telegramkanalen.

“Meta is nu de partij waar wij juridisch tegen optreden, maar het probleem is breder,” zegt Fuchs. “Als een illegale aanbieder via het ene platform wordt verwijderd, duikt dezelfde aanbieder via een ander kanaal weer op. Dan blijven we achter de feiten aanlopen. Alle partijen in deze keten moeten hun verantwoordelijkheid nemen.”

Rechtszaak moet structurele oplossing afdwingen

VNLOK vraagt de rechter om vast te stellen dat Meta de verplichtingen uit de Europese Digital Services Act (DSA) niet naleeft en Meta te verplichten maatregelen te nemen om illegale gokreclames gericht op Nederlandse consumenten beter te voorkomen.

VNLOK benadrukt dat de rechtszaak niet is gericht tegen sociale media als zodanig, maar tegen het faciliteren van illegaal aanbod. “Nederland heeft gekozen voor een gereguleerde online kansspelmarkt, met regels voor consumentenbescherming, verslavingspreventie en toezicht. Dan is het niet logisch dat illegale aanbieders via grote digitale platforms op grote schaal toegang krijgen tot Nederlandse consumenten,” aldus Fuchs.

Politieke en juridische druk komt samen

De behandeling van de moties in de Tweede Kamer en de dagvaarding van Meta komen volgens VNLOK op een belangrijk moment. In het Kamerdebat over kansspelen was brede steun zichtbaar voor een steviger aanpak van de illegale markt en voor meer verantwoordelijkheid van online platforms. De staatssecretaris noemde de bestrijding van illegaal gokken een topprioriteit.

“De politiek kan duidelijke regels stellen, de Kansspelautoriteit kan handhaven en platforms kunnen hun systemen inzetten om illegaal aanbod tegen te houden. Die drie moeten nu bij elkaar komen,” zegt Fuchs. “Wij wachten niet langer af en leggen de verantwoordelijkheid van Meta voor aan de rechter. Tegelijkertijd verwachten we dat ook de toezichthouder en andere platforms hun verantwoordelijkheid nemen.”

Reactie Meta

Meta erkent tegenover de NOS dat het illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram niet volledig kan stoppen. Het bedrijf zegt te werken aan verbeteringen in de controle