Nederland kiest voor stimulering in plaats van verstikkende AI-regels

In de reactie onderschrijft het kabinet weliswaar de urgentie en maatschappelijke impact van kunstmatige intelligentie, maar wijst het de meest vergaande voorstellen van Volt expliciet van de hand. 

Geen gouden aandeel en geen AI-belasting

Volt pleit onder meer voor een overheid die proactief ingrijpt bij AI-ontwikkelaars via zeggenschap en een zogeheten 'gouden aandeel'. Volgens staatssecretaris Aerdts is dit een niet-te-rechtvaardigen inperking van de ondernemingsvrijheid. De overheid zet dergelijke instrumenten alleen in uitzonderlijke situaties in, zoals recent bij technologiebedrijf Intelic.  

Ook het idee van Volt om een speciale belasting te heffen op bedrijven die werknemers vervangen door AI, wordt door het kabinet verworpen. Een dergelijke heffing zou wenselijke innovaties afremmen. Bovendien acht de bewindspersoon het plan om een non-proliferatieverdrag voor AI op te stellen – naar analoog voorbeeld van kernwapens – niet haalbaar of effectief. Anders dan bij nucleaire technologie bestaat er bij AI geen unieke grondstof die makkelijk af te bakenen valt.

Veiligheid en Europese soevereiniteit

Op het gebied van overheidsinkoop kiest het kabinet voor een nuancering. Waar Volt pleit voor het volledig weren van niet-Europese AI-aanbieders bij overheidsdiensten, wijst Aerdts op het belang van gelijke toegang binnen aanbestedingsregels en mogelijke risico's voor de cyberveiligheid. Niet-Europese modellen zijn soms simpelweg beter in staat om kwetsbaarheden te identificeren. Wel behoudt het Rijk een duidelijke voorkeur voor Europese en open-source modellen via de Nederlandse Digitaliseringsstrategie. 

Om de eigen Europese AI-capaciteiten te versterken, verwijst het kabinet naar bestaande en nieuwe initiatieven. Zo draagt de overheid 71 miljoen euro bij aan de bouw van een publieke AI-fabriek in Groningen en zet zij met de Nationale Investeringsinstelling (NII) en het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) in op meer kapitaal voor de technologiesector.   Later dit jaar stuurt het kabinet een uitgebreidere visie naar de Tweede Kamer over de gevolgen van AI voor het concurrentievermogen en de nationale veiligheid