Belastingdienst herziet ICT-koers en schrapt Microsoft 365

De technische achterstanden bij de Belastingdienst ontstonden in het verleden doordat modernisering en Life Cycle Management onvoldoende prioriteit kregen, waardoor het ICT-landschap verouderde. Sinds 2023 wordt prioritering gegeven aan het wegwerken van deze achterstanden om de continuïteit te borgen. Momenteel gaat ongeveer 55 procent van de IV-capaciteit naar essentiële modernisering, 40 procent naar wetgeving en externe verplichtingen, en slechts vijf procent naar strategische vernieuwing. 

Volgens de huidige planning nadert de Fiscus eind 2028 een omslagpunt. Eerenberg wil de verhouding in de komende jaren geleidelijk verschuiven naar maximaal 20 procent voor essentiële modernisering en ten minste 20 procent voor strategische vernieuwing. 

De praktijk van de ICT-planning blijft echter voortdurend vragen om bijsturing. Bij grote, complexe trajecten spelen vertragingen en afhankelijkheden tussen systemen, evenals externe factoren zoals geopolitieke ontwikkelingen en verhoogde aandacht voor digitale autonomie. Bij de modernisering van de omzetbelasting leidde het overnemen van de hosting van de leverancier ertoe dat de livegang van VAT-refund is verschoven naar april 2027 en de uitrol van de binnenlandse omzetbelasting naar het derde kwartaal van 2027. 

Op het gebied van kantoorautomatisering herziet de Belastingdienst, samen met de Douane en Toeslagen, de eerdere keuze uit 2025 voor Microsoft 365. De organisaties kiezen nu voor een on-premises oplossing op eigen servers in combinatie met open source software. Deze stap is mogelijk doordat de datacentercapaciteit is vergroot. In 2027 wordt eerst de voorziening voor mail en agenda on-premises gerealiseerd, waarna in 2027 en 2028 Europese open source oplossingen volgen voor persoonlijke opslag en samenwerkingsfunctionaliteiten. Doordat functies voor archiefbeheer uit M365 niet on-premises beschikbaar zijn, brengt de Fiscus momenteel in kaart welke aanvullende maatregelen nodig zijn voor de informatiehuishouding. 

Met de ruimte die in de ICT-capaciteit moet vrijkomen, wil de staatssecretaris inzetten op verschillende strategische initiatieven. Een van de speerpunten is het herontwerp en de automatisering van het bezwaarproces. De afhandeling van bezwaren staat onder druk, mede doordat burgers door het gebruik van generatieve AI eenvoudiger bezwaarschriften kunnen indienen. Daarnaast wil Eerenberg verouderde systemen regulier moderniseren via Life Cycle Management en generieke voorzieningen ontwikkelen, zoals het Generiek Platform Document- en Archiefbeheer en het programma Grip op Gegevens. De staatssecretaris gaat over de plannen in gesprek met de Tweede Kamer tijdens het commissiedebat van 7 oktober en heeft de Kamerleden uitgenodigd voor een technische briefing en een werkbezoek bij de Belastingdienst.