Nederlandse organisaties omarmen AI vaker, maar structurele toepassing daalt
Nederlandse organisaties zijn positiever over AI dan een jaar geleden, maar het structurele gebruik van de technologie neemt af. Het gebruik op basis van beleid en doelstellingen daalde van 27 naar 19 procent, terwijl het ad-hocgebruik steeg van 32 naar 38 procent. Dat blijkt uit het AI-trendonderzoek 2026 van Berenschot, uitgevoerd met Nyenrode Business Universiteit.
Driekwart van de respondenten vindt het gebruik van AI inmiddels wenselijk. Vorig jaar was dat 65 procent. Ook zegt 83 procent van de organisaties een leidende visie op AI te hebben, tegenover 74 procent in 2025.
Experimenteren gaat sneller dan inbedden
De cijfers laten volgens het onderzoek een tegenstelling zien. AI wordt vaker omarmd en vaker gebruikt, maar de stap van experimenteren naar structurele toepassing blijkt lastiger dan verwacht. De adoptie van de technologie lijkt sneller te gaan dan de organisatieverandering die nodig is om AI duurzaam onderdeel te maken van processen en besluitvorming.
Ook op strategisch niveau blijft de toepassing beperkt. AI wordt vooral ingezet voor operationele ondersteuning en AI-analyses spelen zelden een rol bij strategische besluitvorming.
Verantwoordelijkheid vaak bij IT
Tegelijkertijd wordt de verantwoordelijkheid voor AI steeds vaker bij de IT-afdeling belegd. Dat roept de vraag op of organisaties AI nog te veel als technologievraagstuk behandelen. Structurele toepassing vraagt volgens het onderzoek om keuzes over strategie, governance, data en de inrichting van de organisatie. De centrale uitdaging verschuift daarmee.
Het onderzoek is uitgevoerd door Onno Ponfoort, senior managing consultant bij Berenschot, en Sam Solaimani, senior managing consultant bij Berenschot en hoogleraar digitale technologie, innovatie en operations management bij Nyenrode Business Universiteit.
Meer over Artificial intelligence
Over Wouter Hoeffnagel
