Cybersecurity Month: hoe beperk je de schade en blijf je draaien als het fout gaat?

Gebruik Cybersecurity Month als APK-moment voor je cybersecurity

Gilles van Heijst, transformation lead bij YaWorks: "Cybersecurity Month moet niet het jaarlijkse startschot zijn voor het nemen van cybersecurity-maatregelen, maar de maand is wél een goed moment om te testen of je maatregelen in de praktijk ook echt werken."

"Je kunt het benaderen als een APK-moment; je vervangt niet de hele auto maar controleert of de onderdelen waarvan je afhankelijk bent nog doen wat ze moeten doen. Begin daarom bij de systemen en processen die cruciaal zijn voor je organisatie en stel jezelf een paar fundamentele vragen: wat gebeurt er als deze morgen uitvallen, werkt onze back-up, en hebben we ooit getest of ons herstelplan in de praktijk uitvoerbaar is? Ransomware is vaak het eerste waar we aan denken bij uitval, maar zeker niet het enige scenario waarop organisaties voorbereid moeten zijn."

"Juist de basismaatregelen krijgen niet altijd de aandacht die ze verdienen. Organisaties besteden graag hun tijd aan nieuwe projecten en innovaties, waaronder AI, wat de focus kan wegnemen van minder spannende zaken als back-ups, vulnerability management en disaster recovery. Tegelijkertijd blijft dit een belangrijk onderdeel van het fundament dat die innovatie uiteindelijk mogelijk maakt."

"Zo'n APK ziet er niet voor iedere organisatie hetzelfde uit. Een mkb-bedrijf kan beginnen door daadwerkelijk eens een back-up terug te zetten, terwijl het voor een grote organisatie misschien relevanter is om samen met de business een crisisscenario te doorlopen. De zwaarte van de maatregelen moet uiteindelijk volgen uit de impact op de bedrijfsvoering. Het belangrijkste is dat je weet welke processen voor jouw organisatie kritiek zijn, welke risico's je accepteert en of je maatregelen daar in de praktijk tegen bestand zijn."

Snel reageren begint vóór een incident

"Een belangrijk onderdeel van een cybersecuritystrategie is hoe je effectief kunt reageren en herstellen als het toch misgaat", volgens Esther Hovenkamp, Manager Cyber Security Sales Europe bij Conscia. "Dat begint met snel kunnen ingrijpen als een incident wordt ontdekt. Tegelijkertijd blijkt uit data van ons Europese SOC dat 43 procent van de bevestigde incidenten buiten kantooruren begon. Als in die gevallen niet duidelijk is wie bevoegd is om bijvoorbeeld een account uit te schakelen of een systeem te isoleren, heeft snelle detectie van incidenten ook weinig waarde."

"Tegelijkertijd zijn de systemen die je nodig hebt om je organisatie te beheren en herstellen ook doelwitten voor aanvallers. Denk aan back-up, storage, virtualisatie en directory-omgevingen. Als die vanuit de gewone gebruikersomgeving bereikbaar zijn, kan een aanval er dus ook voor zorgen dat herstellen veel moeilijker wordt."

"Cybersecurity Month is daarom een goed moment om te testen wat er gebeurt als preventie niet voldoende is. Is duidelijk wie er mag ingrijpen, kun je achterhalen wat er precies is gebeurd, en kun je back-ups nog veilig benaderen en herstellen? De antwoorden op die vragen bepalen hoe effectief je als organisatie kunt reageren en herstellen bij een incident."

DNS geeft voorsprong op aanvallers

"Aanvallers bereiden hun aanvallen ruim van tevoren voor door misbruik te maken van verborgen infrastructuur, overtuigende phishingcontent te ontwikkelen en nepapplicaties te creëren", aldus Joris van der Linde, Product Security Specialist Northern Europe bij Infoblox. "Securityteams moeten zich daarom richten op de voorbereidingen van aanvallers, in plaats van te wachten tot een dreiging hen daadwerkelijk bereikt."

"Uit ons Threat Landscape Report blijkt bijvoorbeeld dat ongeveer 90 procent van de signalen van dreigingen gemiddeld 68 dagen voordat klanten ermee in aanraking komen wordt geïdentificeerd. Die voorsprong moet je benutten. Tegelijkertijd kun je nooit alles voorkomen."

"Omdat iedere verbinding begint met een DNS-query, biedt DNS een goede manier om inzicht te krijgen in de apparaten, applicaties en diensten binnen je omgeving. Met volledig zicht op DNS-verkeer kunnen securityteams snel vaststellen welke systemen zijn geraakt, prioriteiten stellen in hun respons en incidenten indammen voordat ze zich verder verspreiden."

"Cyberweerbaarheid draait daarom niet alleen om het voorkomen van aanvallen. Het gaat er ook om dat je over de juiste zichtbaarheid en informatie beschikt om dreigingen waar mogelijk te voorkomen, snel te reageren wanneer zich een incident voordoet en de organisatie veilig te laten doordraaien."

Beveiliging van AI-agents kan niet langer wachten

Fred Streefland, Global CISO bij Check Point: "Dat wet- en regelgeving achterloopt op de snelheid waarmee AI zich ontwikkelt, betekent niet dat bedrijven moeten afwachten. Organisaties moeten vandaag bepalen binnen welke veiligheidskaders een AI-agent mag opereren en vervolgens controleren of die zich daar ook aan houdt. Een AI-agent die niet begrensd wordt, kan alle mogelijkheden benutten die hij tot zijn beschikking heeft, ook wanneer dat niet de bedoeling is."

"Maar duidelijke grenzen zijn slechts het begin. Organisaties moeten ook kunnen ingrijpen wanneer een AI-agent zich niet aan die kaders houdt. Daarvoor moet je zicht hebben op wat er gebeurt rond de AI-agent, de identiteit waarmee deze handelt, het netwerk en actuele dreigingen. Uiteindelijk moet je door de volledige keten kunnen ingrijpen, en wanneer dat noodzakelijk is, processen direct kunnen stilleggen."

"Bij de inzet van AI-agenten moet veiligheid daarom niet achteraf worden toegevoegd, maar vanaf het begin worden ingebouwd. Alleen zo houden organisaties grip op systemen die steeds autonomer kunnen handelen."

NIS2-compliance is pas het begin: test of je kunt blijven draaien tijdens een aanval

"Met de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet is NIS2 in Nederland niet langer iets om je op voor te bereiden. Voor veel organisaties is cybersecurity daarmee nadrukkelijk een verantwoordelijkheid van het bestuur geworden. Maar voldoen aan wet- en regelgeving betekent nog niet automatisch dat een organisatie ook weerbaar is wanneer het daadwerkelijk misgaat", aldus Anouck Teiller, deputy CEO bij HarfangLab.

"Uit ons onderzoek blijkt dat 69 procent van de Nederlandse bedrijfsleiders verwacht dat een cyberincident aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de bedrijfsvoering en omzet. Bij 43 procent kan de omzet al binnen dezelfde werkdag worden geraakt, terwijl organisaties gemiddeld ruim vier dagen nodig denken te hebben om volledig te herstellen. Toch noemt slechts 23 procent bedrijfscontinuïteit en snel herstel de belangrijkste focus van de cybersecuritystrategie."

"Cybersecurity Month is daarom een goed moment om niet alleen te kijken of de juiste maatregelen op papier staan, maar vooral te testen wat er gebeurt wanneer een aanvaller daadwerkelijk binnenkomt. Hoe snel detecteer je een aanval? Kun je voorkomen dat deze zich verder door de organisatie verspreidt? Weet iedereen wie welke beslissingen moet nemen? En welke kritieke processen moeten blijven functioneren wanneer delen van de IT-omgeving gecompromitteerd zijn?"