De toekomst van IT is vloeibaar

Olson sneed direct de marketinghype rondom de nieuwste generatie AI-modellen, zoals het veelbesproken Mythos, aan. Palo Alto Networks had als een van de twaalf geselecteerde tier 1-organisaties vroegtijdig toegang tot de preview-versie van dit model. De resultaten uit de testlabs zijn volgens de security-topman even indrukwekkend als verontrustend.

"Het model bewees binnen enkele uren functionele exploits te kunnen schrijven", aldus Olson. "In januari en februari slaagde het erin om 18 van de 21 proof of concepts van recente Microsoft-beveiligingsupdates te reconstrueren – in minder dan zes uur tijd. In onze eigen labs zagen we dat het reverse-engineeren van een software-update soms binnen vijftien minuten was geklaard."

De kwetsbaarheid van de softwareketen

Zelfs voor een cybersecurityreus met 24.000 werknemers bleek de impact enorm: door deze frontier AI-modellen los te laten op de eigen security-infrastructuur en broncode, vond Palo Alto Networks in twee maanden tijd vijf keer zoveel kwetsbaarheden als voorheen.

Olson schetste de directe implicaties voor de rest van de markt: "Wij zijn een cybersecuritybedrijf. Wat denkt u dat een leverancier van HR-, financiële of ERP-software gaat aantreffen als deze modellen op hun systemen worden gezet? Er zijn wereldwijd 140.000 softwareleveranciers. Er komt een tsunami aan kwetsbaarheden en patches op onze operationele teams af. En cybercriminelen weten dit; die richten hun vizier nu vol op de softwareketen om via broncode toegang te krijgen tot duizenden klanten tegelijk."

Bovendien waarschuwt Olson voor de opkomst van 'AI-attacks-as-a-service', waarbij het ene AI-model wordt getraind om het andere model te misbruiken. Dit fenomeen zal de komende tijd de markt voor ransomware-as-a-service gaan overschaduwen.
"We hebben beveiligingsprofessionals vijftien jaar lang aangeleerd dat ze geen frictie moeten creëren voor de gebruiker. Die tijd is voorbij. We moeten juist frictie introduceren om systemen veilig te houden." — Jesper Olson, CSO, Palo Alto Networks

Exit de monolithische IT, welkom in de vloeibare toekomst

Om deze dreiging het hoofd te bieden, is een radicale breuk met het IT-verleden noodzakelijk. Het idee dat een organisatie een rigide IT-fundament voor de komende vijf jaar kan vastleggen, noemt Olson een kapitale fout. "De toekomst is vloeibaar (liquid). Onze architectuur en processen moeten vloeiend om obstakels heen kunnen bewegen."

Dit vraagt om specifieke ontwerpprincipes:

Design for disposability: Systemen moeten zo modulair zijn opgebouwd dat een aangetast of verouderd onderdeel direct kan worden weggesneden en vervangen, zonder dat de vitale bedrijfsprocessen (minimum viable business) stilliggen.

Graceful degradation: Als een AI-model begint te haperen of afwijken (drift), mag het systeem niet volledig crashen. De architectuur moet ontworpen zijn om gecontroleerd terug te vallen op alternatieve modellen of menselijke vangnetten.

Geaccepteerde frictie: Het introduceren van beveiligingsupdates zal in de toekomst onvermijdelijk processen en verbindingen van gebruikers tijdelijk platleggen of verstoren. Bedrijven moeten accepteren dat 'dingen bewust breken voor securitydoeleinden' een noodzakelijk kwaad wordt.

Traditioneel IT-denken is een afbreukrisico

Olson uitte stevige kritiek op de huidige verhoudingen binnen veel enterprise-organisaties. Uit een recente rondgang van Palo Alto Networks onder zestig CIO's bleek dat in tachtig procent van de gevallen IT-projecten nog steeds op de traditionele manier worden gedraaid: cybersecurity wordt pas achteraf ingeschakeld en verantwoordelijk gemaakt voor het eindresultaat. "Dat is pijnlijk en ronduit gênant legacy-denken", stelde Olson scherp. "Echte real-time cybersecurity vereist een platformbenadering waarbij security vanaf de allereerste regel code organisch is geïntegreerd."

Tot slot riep Olson de Europese techsector op tot actie. Van de tachtig toonaangevende AI-modellen voor geavanceerde redenering en agentic coding die het afgelopen jaar zijn ontwikkeld, komen er vijftig uit de Verenigde Staten, dertig uit China en slechts drie uit Europa. "Als Europeaan zeg ik direct: we moeten ons spel naar een hoger niveau tillen en bouwen aan een flexibele, weerbare infrastructuur die bestand is tegen de AI-gedreven realiteit."