Topbestuurders vrezen ontslag om datasoevereiniteit, maar beleid ontbreekt

Dat blijkt uit het Global Data Sovereignty Report 2026 van opslagbedrijf Everpure. Voor het rapport peilde onderzoeksbureau Vanson Bourne in juni 2026 in opdracht van Everpure de opinies van 2.100 leidinggevenden en IT-leiders van grote ondernemingen. De enquête liep in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Australië, Japan, Zuid-Korea, Singapore en India. Volgens Everpure vertegenwoordigen die landen een breed scala aan regelgevende en geopolitieke contexten.

Risico's variëren van data-exfiltratie tot DoS

Datasoevereiniteit is volgens het rapport uitgegroeid tot een cruciaal bedrijfsrisico. De uitdagingen lopen uiteen van data-exfiltratie die door buitenlandse mogendheden wordt opgelegd tot mogelijke Denial-of-Service-incidenten. Negentig procent van de organisaties ziet het onderwerp als bedrijfsrisico en verwacht bij een storing ernstige financiële of bestuurlijke gevolgen. Vijfentachtig procent is bereid in te leveren op geavanceerde functies en functionaliteit om met een lokale of soevereine leverancier te kunnen werken. Veertig procent beperkt nu al het gebruik van SaaS-providers die afhankelijk zijn van buitenlandse infrastructuur.

Bij de operationele gereedheid zijn de cijfers minder gunstig. Tweeënzestig procent heeft geen volledig inzicht in wie toegang heeft tot de eigen data, wie daar controle over heeft en wie het kan beheren. Zesenvijftig procent heeft geen noodplan voor geopolitieke data-exfiltratie of verstoring van belangrijke diensten. Evenveel organisaties geven toe dat ze de vaardigheden en capaciteit missen om soevereiniteitsinitiatieven uit te voeren. Zesendertig procent heeft moeite om draagvlak bij het management te krijgen. Slechts 9 procent noemt bescherming tegen extraterritoriale toegang tot data een topprioriteit.

Everpure spreekt van een soevereiniteitskloof tussen het besef van risico's in de top en de praktische gereedheid. Veel bedrijven behandelen soevereiniteit volgens het bedrijf nog als een routinekwestie voor cybersecurity of compliance. Daardoor lukt het organisaties niet de controle over hun data te waarborgen en zijn ze kwetsbaar voor geopolitieke dreigingen.

Waar bewaar je welke workloads?

“In Nederland komt datasoevereiniteit steeds hoger te staan op de agenda's van het management. Bedrijven heroverwegen waar ze hun meest gevoelige data opslaan en om dat te kunnen doen, moeten ze volledig inzicht hebben in die data. Kosten, wettelijke vereisten en de behoefte aan meer controle over data behoren tot de factoren die bedrijven ertoe aanzetten om opnieuw te bekijken welke workloads waar worden bewaard”, zegt Robert Jan Bloksma, Country Manager, Netherlands bij Everpure.

Bloksma vervolgt: “Om een datasoevereiniteitsbeleid succesvol te kunnen implementeren, moeten organisaties inzicht hebben in de risico's voor hun organisatie, ervoor zorgen dat het hele bedrijf op één lijn zit wat betreft initiatieven en zorgen voor een solide, soevereine basis voor AI-projecten. Deze verschuiving vereist aandacht voor datakwaliteit en beleid inzake data management, allebei gebieden waarop we in de Nederlandse markt investeringen zien.”

“Senior managers beseffen dat hun baan op het spel staat als het gaat om data soevereiniteit, maar velen richten zich nog steeds op de verkeerde risico’s. Soevereiniteit gaat niet alleen over waar data worden opgeslagen, maar ook over volledig inzicht in en controle over die gegevens door middel van modern databeheer. Wie er toegang heeft tot data, welke rechtsgebieden van toepassing zijn en of bedrijfskritische data of diensten verstoord kunnen raken, zijn cruciale vragen die elke organisatie zich zou moeten stellen”, zegt Alex McMullan, Chief Technology Officer, International bij Everpure.

“Digitale soevereiniteit is uitgegroeid van een discussie over compliance tot een cruciaal board-level aandachtspunt. De uitdaging voor leidinggevenden ligt niet alleen in weten waar hun data worden gehost. Het gaat om volledige controle over alle toegang tot en overdracht van data (inclusief alle metadata), gegarandeerde bescherming tegen extraterritoriale verzoeken om data, en het beheren van IT- en leveranciersrisico’s in het licht van geopolitieke onzekerheden”, zegt Rahiel Nasir, Research Director and Lead Analyst, Worldwide Digital Sovereignty, IDC.

Everpure pleit voor risicogestuurde aanpak

Als oplossing beveelt Everpure aan om 'sovereign by design' te worden. Dat is een bedrijfsgestuurd framework waarin maatregelen en governance worden toegepast naar het risico van elke dataset, applicatie en workload. De nadruk verschuift daarbij van nationale soevereiniteit naar bedrijfssoevereiniteit, gebaseerd op de eigen risicobereidheid en visie op regelgeving van een organisatie. Volgens Everpure kunnen bedrijven zo kritieke assets beschermen zonder in te leveren op flexibiliteit, innovatie of de schaal van wereldwijde SaaS- en cloudproviders.

Het bedrijf biedt zelf een product aan dat hierbij aansluit. Everpure Data Intelligence identificeert en classificeert bedrijfsdata en plaatst die in context binnen het Everpure-platform, publieke clouds, SaaS-applicaties en opslag van derden. Dat geeft inzicht in het volledige data-landschap, zodat organisaties beter kunnen beslissen hoe data worden beheerd en beschermd.