Wouter Hoeffnagel - 23 oktober 2026

Werkgevers hechten door AI meer waarde aan referenties

Ruim driekwart van de werkgevers (76%) vindt referenties waardevoller geworden door de opkomst van AI in het sollicitatieproces. In de praktijk vraagt echter slechts 38% van de werkgevers tijdens de sollicitatieprocedure actief om referenties. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Indeed, de grootste vacaturesite ter wereld, onder honderden HR-professionals en meer dan 1.000 werkende Nederlanders.

Werkgevers hechten door AI meer waarde aan referenties image

Kunstmatige intelligentie verandert het sollicitatieproces in rap tempo. Sollicitanten gebruiken AI om hun cv en motivatiebrief steeds verder te optimaliseren. Dat is praktisch, maar het maakt sollicitaties ook generieker. Daardoor is het lastiger geworden om een goed gevoel bij een kandidaat te krijgen, en ligt de nadruk steeds meer op de persoonlijke aspecten van de procedure.

Werknemers staan open voor referenties buiten de werkvloer

Van de Nederlanders geeft 68% als referentie uitsluitend een (voormalige) leidinggevende of collega op. Toch vindt bijna driekwart (73%) dat ook iemand buiten de directe werkomgeving de competenties van een kandidaat goed kan beoordelen. Daarnaast meent 76% dat alternatieve referenten, zoals klanten, docenten of mensen uit het persoonlijke netwerk, soms een beter beeld hebben van iemands vaardigheden dan een voormalige leidinggevende.

Ook ten aanzien van werkgevers is er een duidelijke wens. Volgens 72% mogen werkgevers meer open staan voor verschillende typen referenten. Een bredere blik helpt werkgevers volgens 78% bovendien om kandidaten beter op hun vaardigheden te beoordelen.

Traditionele referentie blijft de norm

In de praktijk houden Nederlanders grotendeels vast aan de traditionele referentie. Slechts 11% heeft ooit iemand als referentie opgegeven die hen goed kende, maar geen directe collega of leidinggevende was. Daarnaast geeft 12% aan ooit te hebben getwijfeld of een referentie wel passend was, maar deze toch te hebben opgegeven.

Bewust misleiden van werkgevers komt nauwelijks voor. Slechts 5% zegt ooit iemand te hebben gevraagd zich voor te doen als werkgerelateerde referentie, zonder daadwerkelijk met die persoon te hebben samengewerkt.

Axians - Oktober 2026 - AI EY AI Week 2026 BW + BN
Axians - Oktober 2026 - AI