Gartner: Succesvolle AI-initiatieven leiden tot meer investeringen
Organisaties die succesvolle AI-initiatieven rapporteren, investeren tot vier keer meer in fundamentele gebieden, zoals datakwaliteit, governance, AI-ready medewerkers en verandermanagement, dan organisaties die slechte resultaten behalen met AI. Dit blijkt uit onderzoek van Gartner, een bedrijf gespecialiseerd in zakelijke en technologische inzichten.
Uit een wereldwijde enquête onder 353 data- en analyticsleiders (D&A) en AI-leiders, gehouden van november tot december 2025, bleek echter dat slechts 39% van de technologieleiders er vertrouwen in heeft dat de huidige AI-investeringen van hun organisatie een positief effect zullen hebben op de financiële prestaties.
Rita Sallam, Distinguished VP Analyst, Gartner Fellow en Chief of Research bij Gartner, benadrukt het belang van D&A-leiders bij het realiseren van de AI-ambities van een organisatie: "Tot 2030 ligt de opdracht van D&A-leiders in het leveren van fundamentele gebieden, waaronder nieuwe betrouwbare data, contextuele fundamenten en perceptieve intelligentie. Het voldoen aan deze opdracht vereist veranderingen in hoe D&A-teams zich organiseren, werken, opbouwen, opschalen en waarde creëren."
Gartner identificeert zes belangrijke veranderingen die D&A-leiders tot 2030 moeten doorvoeren:
1. Bouwen aan AI-first D&A
Deze verandering begint en eindigt met een AI-ambitie om AI in te zetten voor transformatie, niet voor kleine aanpassingen, van bedrijfs- en bedrijfsmodellen die zijn afgestemd op ambitieuze zakelijke doelstellingen. Pionierschap is vereist om nieuwe technologie op innovatieve en hoogwaardige manieren toe te passen.
2. Het D&A-team herontwerpen voor samenwerking tussen mens en AI-agents
"De toekomst draait niet om het vervangen van mensen, maar om het versterken van hun vindingrijkheid," aldus Sallam. "Omdat AI extra capaciteit creëert, zullen D&A-teams in omvang afnemen en in impact toenemen. AI-first D&A-organisaties zullen kleinere, 'tiny' teams hebben, georganiseerd als besluitvormingsgroepen met breed opgeleid talent, versterkt door AI en AI-agentspecialisten die zich richten op bedrijfsresultaten. We zien vooruitstrevende bedrijven experimenteren met teams zo klein als één 'technisch' persoon en één 'zakelijk' persoon."
3. Context als kritieke infrastructuur vaststellen
Uit het onderzoek van Gartner blijkt dat organisaties met de hoogste volwassenheid van AI-ready D&A-mogelijkheden tot 65% betere bedrijfsresultaten behalen, waaronder omzetgroei en kostenoptimalisatie. Succes in D&A in 2030 draait niet om betere modellen, maar om het bieden van gecontroleerde, contextuele toegang tot de juiste data aan AI-agents.
AI-agents kunnen niet autonoom functioneren zonder hoogwaardige context en absoluut vertrouwen. Contextuele mogelijkheden fungeren als de hersenen voor AI. Context, inclusief semantiek en metadata, is daarom nu van cruciaal belang voor D&A. D&A-leiders moeten de D&A-architectuur herontwerpen om de contextlaag de centrale hersenen te laten zijn voor AI-agents, zodat betrouwbare intelligentie kan worden geleverd.
4. D&A-organisaties moeten verbonden engineeringpraktijken opschalen
Het realiseren van AI-ambities op grote schaal vereist nieuwe, diepgaand geïntegreerde engineeringpraktijken. Gescheiden praktijken voor data, AI, context en software-engineering zullen de AI-first ambitie niet realiseren.
D&A-organisaties moeten overschakelen van een eindeloze cyclus van proof-of-concept naar opschaling op bedrijfsniveau door het opbouwen van onderling verbonden data-, AI-, software- en context-engineeringpraktijken en -vaardigheden.
5. Vertrouwen als katalysator voor waarde en innovatie vaststellen
Governance wordt de basis voor het realiseren van waarde en het stimuleren van innovatie. Uit een enquête van Gartner onder 360 IT-leiders in het tweede kwartaal van 2025 bleek echter dat slechts 23% zeer vertrouwen heeft in het vermogen van hun organisatie om veiligheid en governance te beheren bij het inzetten van generatieve AI-tools.
"Traditionele controle moet worden herzien om vertrouwensgebaseerde governance-modellen voor AI-agents te prioriteren, door dynamische governance op te bouwen die geautomatiseerde context en controles voor vooroordelen, privacy en compliance direct in werkprocessen inbedt," aldus Sallam. "Zonder vertrouwen in de data, uitkomsten en beslissingen van AI-modellen en -agents, is er geen waarde uit AI te halen."
6. Van ROI naar waardevermenigvuldiging
AI-first D&A-leiders moeten verder kijken dan ROI en een waardevliegwiel creëren, waarbij efficiëntiewinst uit hoogimpactinvesteringen bewust wordt herbelegd in groei en innovatie.
Gartner-cliënten kunnen meer informatie vinden in het rapport "Shift Toward AI-First for Data & Analytics 2030".
Tijdens de Gartner Data & Analytics Summits 2026 delen analisten van Gartner verdere inzichten in de nieuwste trends op het gebied van onder meer AI. De evenementen vinden plaats op de volgende data en locaties:
Meer over data
Over Wouter Hoeffnagel
