Witold Kepinski - 04 mei 2026

Verouderde IT remt doorbraak van AI

Bijna zestig procent van de organisaties heeft kunstmatige intelligentie inmiddels in productie, maar de echte commerciële doorbraak blijft uit. Nieuw onderzoek van Harvard Business Review Analytic Services, in samenwerking met Appian, laat zien dat er een groeiende 'AI-kloof' ontstaat. Bedrijven boeken weliswaar kleine winsten in productiviteit, maar falen nog vaak in het creëren van nieuwe inkomstenstromen.

Verouderde IT remt doorbraak van AI image

AI staat nog te vaak 'buiten de flow'

Een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek, uitgevoerd onder 385 besluitvormers, is dat AI nog te vaak als een losstaand instrument wordt gebruikt. Slechts 18% van de respondenten geeft aan dat AI volledig is geïntegreerd in hun werkprocessen (workflows). De rest gebruikt AI 'naast' het dagelijkse werk of experimenteert met een hybride vorm.

Matt Calkins, CEO van Appian, ziet dit als een cruciaal kantelpunt: "In plaats van AI alleen te gebruiken voor een beetje extra productiviteit, moeten organisaties evolueren naar een focus op bedrijfsgroei. De ware potentie van AI wordt pas benut wanneer het verandert van een losse tool in een 'embedded worker' die direct bijdraagt aan de omzet."

De barrière van verouderde systemen

Waarom is integratie zo lastig? Het antwoord ligt volgens 69% van de ondervraagden bij verouderde IT-systemen (legacy systems). Deze oude infrastructuren maken het bijna onmogelijk om AI op grote schaal uit te rollen. Daarnaast worden datasilo's (34%) en een gebrek aan integratie tussen verschillende applicaties (31%) genoemd als grote struikelblokken.

De cijfers spreken voor zich: organisaties die AI wél succesvol inbedden in hun processen, zien aanzienlijk meer resultaat. Van die groep rapporteert 71% substantiële waarde. Bij bedrijven die modernisering van hun data en workflows prioriteit gaven, zag driekwart een sterke return on investment (ROI).

AI-agents: De nieuwe grens met oude gevaren

Het onderzoek werpt ook licht op de opkomst van 'AI-agents' – autonome systemen die taken uitvoeren. Terwijl de adoptie in IT-operaties (31%) en marketing (26%) op gang komt, blijven kernactiviteiten zoals de toeleveringsketen (11%) en productie (10%) achter.

Dit heeft te maken met risicobeheersing. Maar liefst 92% van de respondenten is het erover eens dat deze agents strikte regels en 'vangrails' nodig hebben om veilig te kunnen opereren. Schokkend genoeg heeft minder dan de helft van de organisaties die met deze technologie bezig zijn, dergelijke regels ook daadwerkelijk vastgelegd. Zonder deze kaders kunnen agents onvoorspelbaar handelen, met alle risico's van dien.

Van efficiëntie naar groei

Vooralsnog wordt het succes van AI vooral gemeten in operationele efficiëntie (58%) en verbeterde productiviteit (64%). Slechts 30% van de organisaties ziet een impact op nieuwe inkomstenstromen.

De weg vooruit is volgens de onderzoekers helder: stop met het zien van AI als een 'extraatje' en begin met het herontwerpen van processen. "Degenen die AI succesvol inbedden in de kern van hun organisatie, zullen de enigen zijn die werkelijk betekenisvolle waarde uit de technologie halen," concludeert Alex Clemente van Harvard Business Review Analytic Services.

Kort samengevat: De staat van AI in 2026

IndicatorPercentage
Organisaties met AI in productie59%
AI volledig geïntegreerd in workflows18%
Legacy systemen als grootste beperking69%
Ziet impact op nieuwe omzetstromen30%
Erkent noodzaak voor AI-vangrails92%
Dutch IT Security Day 2026 BW + BN Nutanix BW
Cybersec Europe 2026 BN