SURF waarschuwt voor snellere AI-aanvallen en quantumrisico’s
De voornaamste cybergevaren voor het Nederlandse onderwijs en onderzoek blijven onverminderd DDoS-aanvallen, malware en phishing. Toch ziet het landschapsbeeld er fundamenteel anders uit dan een jaar geleden. Uit het SURF Cyberdreigingsbeeld 2026 blijkt dat vooral de snelheid, de schaal en de geautomatiseerde methodes waarmee aanvallers te werk gaan sterk zijn veranderd.
Kunstmatige intelligentie speelt een steeds dominantere rol bij cyberaanvallen. Kwaadwillenden zetten AI-modellen in om geautomatiseerd en op grotere schaal naar kwetsbaarheden in IT-systemen te zoeken. Bovendien worden phishingcampagnes en malware door de inzet van AI overtuigender en lastiger van echt te onderscheiden. Voor onderwijs- en onderzoeksinstellingen betekent dit dat de druk fors toeneemt om kwetsbaarheden nog sneller te identificeren en dicht te timmeren.
Quantumdreiging en ketenrisico's
Naast de versnelling door AI wijst de ICT-coöperatie SURF op nieuwe technologische risico's. Aanvallers maken zich op voor de komst van quantumcomputers door nu al op grote schaal versleutelde bedrijfs- en onderzoeksgegevens te stelen, met als doel deze in de toekomst te ontsleutelen (harvest now, decrypt later).
Daarnaast groeit de afhankelijkheid binnen de softwareketen. Omdat veel onderwijs- en onderzoeksinstellingen gebruikmaken van dezelfde gestandaardiseerde softwarecomponenten, kan één enkele kwetsbaarheid in de toeleveringsketen in één keer een groot aantal organisaties tegelijkertijd treffen.
Handvatten voor digitale weerbaarheid
Het Cyberdreigingsbeeld 2026 (PDF) dient volgens SURF niet alleen als overzicht van de huidige risico's, maar vooral als leidraad voor instellingsbesturen en IT-afdelingen. Het rapport biedt concrete handvatten om prioriteiten te stellen en de digitale weerbaarheid van het Nederlandse onderwijs- en onderzoeksveld gericht te verhogen.
Meer over cybersecurity
Over Witold Kepinski
