Stijgende cloudkosten dwingen tot businesscase voor AI-pc

Uit het AI Market Maturity Survey 2026 van Omdia blijkt dat 86 procent van de organisaties met een AI-budget verwacht dat hun uitgaven in 2027 verder zullen stijgen. Deze investeringen worden echter steeds lastiger te budgetteren. Toonaangevende AI-leveranciers stappen af van vaste bedragen per gebruiker en stappen over op 'token-based' prijsmodellen, waarbij de exacte kosten van een taak pas achteraf inzichtelijk worden. De opkomst van agentic AI—waarbij autonome AI-agenten lange ketens van geautomatiseerde opdrachten uitvoeren—vergroot deze onvoorspelbaarheid, aangezien één enkele opdracht ongemerkt tientallen betaalde API-calls kan genereren.

Schaduw-AI en de grenzen van de cloud

Naast de stijgende en onvoorspelbare exploitatiekosten brengt het volledige gebruik van cloud-AI risico's met zich mee op het gebied van compliance, gegevensbeveiliging en data-soevereiniteit. Bedrijfsgevoelige informatie verlaat immers steeds vaker de lokale apparatuur.

Bovendien laat Omdia’s PC Horizons Consumer Survey zien dat er een grote kloof bestaat tussen het feitelijke gebruik van AI en de faciliterende rol van IT-afdelingen. Hoewel 78 procent van de werkenden die een pc gebruiken aangeeft meerdere keren per week AI-tools in te zetten, beschikt slechts 12 procent van hen over een officieel door de werkgever gefaciliteerde tool. Het overgrote deel van de medewerkers maakt gebruik van persoonlijke accounts buiten het zicht van de IT-afdeling ('schaduw-AI'), met alle veiligheidsrisico's van dien.

Toename van AI-pc's via reguliere vervangingscycli

Hoewel hybride modellen—die de cloud, lokale servers op locatie en AI-hardware op het apparaat zelf combineren—een oplossing bieden, landt de propositie van de AI-pc bij zakelijke inkopers nog niet optimaal. Weliswaar geeft 69 procent van de werkende pc-gebruikers aan meer te willen betalen voor een computer die AI-taken lokaal afhandelt, maar in de praktijk blijft de vervangingsbehoefte de primaire aankoopmotief. Liefst 62 procent verving hun laatste pc vanwege ouderdom, defecten of tragere prestaties. Slechts 9 procent noemde specifieke AI-functionaliteiten als de belangrijkste reden voor de aanschaf.

Toch zal de geïnstalleerde basis van AI-geschikte pc's de komende jaren op natuurlijke wijze sterk groeien via reguliere vervangingscycli. Waar AI-pc's in 2025 een aandeel van 33 procent van de totale wereldwijde pc-zendingen uitmaakten, voorspelt Omdia dat dit aandeel stijgt naar 60 procent in 2027 en zelfs 79 procent in 2030.

De hybride balans en de rol van het IT-kanaal

De financiële onderbouwing voor de AI-pc zit niet in de aanschafprijs van de gehele computer, maar in de marginale meerprijs van een krachtigere configuratie ten opzichte van terugkerende cloudkosten. Terwijl cloudkosten blijven meestijgen met het gebruik, betreft de extra hardwarecapaciteit een eenmalige investering. Ontwikkelingen rondom 'open-weight' modellen en geavanceerde kwantisering (quantization) maken het steeds beter mogelijk om routinematige AI-taken lokaal op een Neural Processing Unit (NPU) te draaien, zonder in te boeten op prestaties.

Een belangrijke knelnoot voor de verdere uitrol van lokale AI is de prijs en beschikbaarheid van werkgeheugen (RAM). Sinds 2025 is het aandeel van geheugen in de totale materiaalkosten (bill of materials) van een gemiddelde pc gestegen van circa 15 procent naar bijna 40 procent. Dit stelt pc-fabrikanten voor de uitdaging om betaalbare configuraties te leveren die krachtig genoeg zijn voor lokale AI-agenten.

Omdia benadrukt dat hardware alleen niet voldoende is om het bedrijfsleven te overtuigen. Hier ligt een duidelijke kans voor het IT-kanaal en MSP's. Veel organisaties missen de interne expertise om te bepalen welke AI-workloads lokaal moeten draaien en hoe dit beleidsmatig moet worden ingericht. Omdat AI-modellen, cloudtarieven en hardware-architecturen snel veranderen, moeten deze keuzes doorlopend heroverwogen worden. Voor resellers en service providers biedt dit een langdurige dienstverleningskans die verder gaat dan enkel het verkopen van hardware.