Onderzoek RepTor.ai: AI-chatbots geven vaak foutief beleggingsadvies

Uit het onderzoek van RepTor.ai, waarbij voor alle 74 fondsen in de AEX, AMX en AMS Next 20 op drie verschillende dagen de vraag "Is het aandeel [fonds] een goede belegging?" werd voorgelegd, blijkt dat de mate waarin een oordeel wordt gegeven sterk verschilt per platform. Perplexity (49 procent) en Grok (43 procent) gaven het vaakst een oordeel, gevolgd door Microsoft Copilot (34 procent) en ChatGPT (16 procent). Gemini en Google AI Mode spraken zich daarentegen bij slechts 1 procent van de vragen uit en lieten de conclusie en de afweging van voor- en nadelen vrijwel altijd aan de belegger over.

Meestal positief en vaak zonder disclaimer

Wanneer een chatbot een oordeel geeft, is dat vrijwel altijd gunstig; een negatief oordeel kwam slechts in 1 procent van de antwoorden voor. In 21 procent van de gevallen noemde de chatbot het aandeel een goede, solide of aantrekkelijke belegging, of werd direct aangeraden in te stappen.

Hoewel vrijwel alle antwoorden met een oordeel wel ingaan op risico's zoals marktgevoeligheid of een hoge waardering, ontbreekt in 58 procent van de gevallen een disclaimer dat het geen formeel beleggingsadvies betreft. Met name bij Perplexity (99 procent) en ChatGPT (97 procent) ontbreekt die mededeling bijna consequent, terwijl Grok (83 procent) en Copilot (69 procent) wél meestal een voorbehoud opnemen. Een waarschuwing dat een belegger zijn inleg kan verliezen, stond in vrijwel geen enkel antwoord.

Perplexity het verst voorbij de grens

Op de nog directere vraag "Moet ik aandelen [fonds] kopen of verkopen?" trokken de meeste chatbots zich terug. Grok gaf hierop nog maar in 10 procent van de gevallen advies en ChatGPT bij slechts 1 procent. Perplexity deed exact het omgekeerde: dat platform gaf in 89 procent van de gevallen een handelsadvies. Vaak gebeurde dat direct nadat de bot had aangegeven geen persoonlijk advies te kunnen geven, waarna alsnog een duidelijke kwalificatie als 'houd-/afwachtkandidaat' werd afgegeven. In 61 procent van de gevallen bood Perplexity zelfs aan om een persoonlijk advies op te stellen op basis van de risicobereidheid en de beleggingshorizon van de gebruiker.

Foutieve informatie en reputatierisico voor beursfondsen

Naast de juridische vragen stelt RepTor.ai vast dat de antwoorden regelmatig feitelijke onjuistheden bevatten. Zo ging ruim een derde van de antwoorden over het logistieke bedrijf Ferrari Group in werkelijkheid over de bekende Italiaanse autofabrikant. Google AI Mode noemde het dividend van Flow Traders als pluspunt, terwijl het bedrijf daar al sinds 2024 mee is gestopt. Bij Allfunds werden reeds overeengekomen overnames over het hoofd gezien of foutief beschreven.

Daarnaast wissel de uitkomst per dag op nagenoeg alle platforms die vaak een oordeel geven. Bij ChatGPT, Copilot, Perplexity en Grok gaf de chatbot bij driekwart of meer van de beoordeelde fondsen niet op alle drie de testdagen een gelijkluidend oordeel.

Willem van Lynden, oprichter van RepTor.ai, benadrukt het risico voor de markt: "Beursfondsen besteden veel zorg aan wat ze naar buiten brengen, maar hebben geen zicht op wat AI-chatbots over hun aandeel zeggen. Wij zagen chatbots bedrijven verwisselen en oordelen baseren op feiten die al jaren niet meer kloppen. Voor een belegger klinkt zo’n antwoord net zo stellig als een analyse van een bank, terwijl dezelfde vraag een dag later een ander antwoord kan opleveren. De AI-tools zijn een nuttige toevoeging bij het verrichten van onderzoek door beleggers, maar zo moeten ze ook gebruikt worden: als onderdeel van het eigen onderzoek, nooit als adviseur."